<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X50n0821"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 821 成唯识论集解</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 821 成唯识论集解</title> <author>明 通润集解</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>10卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">50</idno>.<idno type="no">821</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">成唯识论集解</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05242"> <charName>CBETA CHARACTER CB05242</charName> <mapping cb:dec="988282" type="PUA">U+F147A</mapping> <mapping type="unicode">U+4C02</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[髟/采]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05577"> <charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName> <mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping> <mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB07324"> <charName>CBETA CHARACTER CB07324</charName> <mapping cb:dec="990364" type="PUA">U+F1C9C</mapping> <mapping type="unicode">U+4BD7</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>髀</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[骨*坒]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15062"> <charName>CBETA CHARACTER CB15062</charName> <mapping cb:dec="998102" type="PUA">U+F3AD6</mapping> <mapping type="unicode">U+4C02</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[髟/辨]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15673"> <charName>CBETA CHARACTER CB15673</charName> <mapping cb:dec="998713" type="PUA">U+F3D39</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+259FE</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>窾</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[窾-士+上]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-11-17T14:29:58"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0658a" n="0658a"/> <lb ed="X" n="0658a01"/> <lb ed="X" n="0658a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 821-A 成唯识论集解序</cb:mulu><head>No. 821-A <lb ed="X" n="0658a03"/><lb ed="R081" n="0303a01"/> 成唯识论集解序</head> <lb ed="X" n="0658a04"/> <lb ed="X" n="0658a05"/><lb ed="R081" n="0303a02"/><p xml:id="pX50p0658a0501">成唯识论之难究也。不独糅百为十。词约義豐而<anchor xml:id="nkr_note_add_0658a0501" n="0658a0501"/><anchor xml:id="beg0658a0501" n="0658a0501"/>已<anchor xml:id="end0658a0501"/> <lb ed="X" n="0658a06"/><lb ed="R081" n="0303a03"/>是虽正释三十论。而实摄摄论集论杂集论二十论 <lb ed="X" n="0658a07"/><lb ed="R081" n="0303a04"/>廣百论辨中边宝生显识转识五蕴掌珍手杖<persName>佛</persName>性 <lb ed="X" n="0658a08"/><lb ed="R081" n="0303a05"/><persName>佛</persName>地俱舍金七十勝宗十句诸论。无虑数百卷。虽瑜 <lb ed="X" n="0658a09"/><lb ed="R081" n="0303a06"/>伽显扬至多。然但可以证此论。而不可以摄此论。呜 <lb ed="X" n="0658a10"/><lb ed="R081" n="0303a07"/>呼渊矣博矣。蔑以加矣。况其中立正義摧邪见。每用 <lb ed="X" n="0658a11"/><lb ed="R081" n="0303a08"/>三支比量。触处而是。而今世讲师。透彻因明者绝少。 <lb ed="X" n="0658a12"/><lb ed="R081" n="0303a09"/>若又不熟究诸论融浃于心。遽解此论。其不郢书而 <lb ed="X" n="0658a13"/><lb ed="R081" n="0303a10"/>燕说者幾希。如首卷破勝论实德业三句二比量。缘 <lb ed="X" n="0658a14"/><lb ed="R081" n="0303a11"/>彼宗计甁衣等物。身根所触。眼根所见。是五识境。现 <lb ed="X" n="0658a15"/><lb ed="R081" n="0303a12"/>量所得。即身触眼见是因。现量所得是宗。色声是喩。 <lb ed="X" n="0658a16"/><lb ed="R081" n="0303a13"/>故以有质碍无质碍二宗共一因。出其不定之过。此 <lb ed="X" n="0658a17"/><lb ed="R081" n="0303a14"/>计不出勝宗十句论。而出廣百论中。又如次卷破三 <lb ed="X" n="0658a18"/><lb ed="R081" n="0303a15"/>有为相。後约三世破。为小乘执生在未来。而过去现 <lb ed="X" n="0658a19"/><lb ed="R081" n="0303a16"/>在都无生用。故以来同去破之。此执不出于百论。而 <lb ed="X" n="0658a20"/><lb ed="R081" n="0303a17"/>出俱舍及淸凉钞中。如此之类不可枚擧。目力一不 <lb ed="X" n="0658a21"/><lb ed="R081" n="0303a18"/>到。率尔下笔。则有自误误人之咎。呜呼可不愼哉。余既 <lb ed="X" n="0658a22"/><lb ed="R081" n="0303b01"/>潜心此论。考求诸典。有所标帜。而缺疑尙多。後闻巢 <lb ed="X" n="0658a23"/><lb ed="R081" n="0303b02"/>松缘督诸师。结侣焦山。遍检大藏。将释此论。遣使迎 <lb ed="X" n="0658a24"/><lb ed="R081" n="0303b03"/>之。二师先後至。余谓。何不作補疏为後学指南。佥曰。 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0658b" n="0658b"/> <lb ed="X" n="0658b01"/><lb ed="R081" n="0303b04"/>非得一雨师来不可。余即遣使迎一雨师。会以他事 <lb ed="X" n="0658b02"/><lb ed="R081" n="0303b05"/>羁不至。因循岁月。合幷甚难。而余亦出山矣。追寻此 <lb ed="X" n="0658b03"/><lb ed="R081" n="0303b06"/>约<anchor xml:id="nkr_note_add_0658b0301" n="0658b0301"/><anchor xml:id="beg0658b0301" n="0658b0301"/>已<anchor xml:id="end0658b0301"/>将十年。缘督<anchor xml:id="nkr_note_add_0658b0302" n="0658b0302"/><anchor xml:id="beg0658b0302" n="0658b0302"/>已<anchor xml:id="end0658b0302"/>作古人。而余亦老病。伏枕二年。 <lb ed="X" n="0658b04"/><lb ed="R081" n="0303b07"/>殊无起色。然研味此论未曾暂捨。今年夏一雨师新 <lb ed="X" n="0658b05"/><lb ed="R081" n="0303b08"/>解成。以前五卷刻本寄余。其书曰。近世解内典。各出 <lb ed="X" n="0658b06"/><lb ed="R081" n="0303b09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0658b0601" n="0658b0601"/><anchor xml:id="beg0658b0601" n="0658b0601"/>已<anchor xml:id="end0658b0601"/>见者多。第性宗理圆。作聪明註释。亦无大碍。相宗 <lb ed="X" n="0658b07"/><lb ed="R081" n="0303b10"/>理方。一字出入。便谬以千里矣。不佞虽有臆见。目未 <lb ed="X" n="0658b08"/><lb ed="R081" n="0303b11"/>曾经考证。口未曾经商确者。皆不敢入解。今入解者。 <lb ed="X" n="0658b09"/><lb ed="R081" n="0303b12"/>不过摭古人言句以成文耳。不识能当明公之心否。 <lb ed="X" n="0658b10"/><lb ed="R081" n="0303b13"/>呜呼此正余之心也。余恒谓。陈那护法诸菩萨皆果 <lb ed="X" n="0658b11"/><lb ed="R081" n="0303b14"/>位圣人。在贤劫千<persName>佛</persName>之数。其造诸论。皆现量心中流 <lb ed="X" n="0658b12"/><lb ed="R081" n="0303b15"/>出。吾辈顾以分别心揣摩卜度。自以为比量。而不知 <lb ed="X" n="0658b13"/><lb ed="R081" n="0303b16"/>皆非量也。不以至教量印之呜呼可。故余拙解取名 <lb ed="X" n="0658b14"/><lb ed="R081" n="0303b17"/>证義。意正如此。师可谓得我心之所同然矣。及阅其 <lb ed="X" n="0658b15"/><lb ed="R081" n="0303b18"/>书。则遇立量处。一一提明。虽不解因明者。读之无不 <lb ed="X" n="0658b16"/><lb ed="R081" n="0304a01"/>了然。其散见诸论。凡余心目之所及者。师皆先及之。 <lb ed="X" n="0658b17"/><lb ed="R081" n="0304a02"/>且有余目之所未及者矣。然後知师用意之精如此。 <lb ed="X" n="0658b18"/><lb ed="R081" n="0304a03"/>而巢松缘督之推许岂虚哉。余闻紫柏大师言。相宗 <lb ed="X" n="0658b19"/><lb ed="R081" n="0304a04"/>绝传久矣。鲁庵泰法师。行脚避雨。止人家檐下。闻其 <lb ed="X" n="0658b20"/><lb ed="R081" n="0304a05"/>内说法声。听之则相宗也。亟入见。乃一翁为一妪说。 <lb ed="X" n="0658b21"/><lb ed="R081" n="0304a06"/>师遂拜请教。因留月馀。尽传其学而去。疑此翁妪非 <lb ed="X" n="0658b22"/><lb ed="R081" n="0304a07"/>凡人。盖圣贤应化而现者。雪浪恩法师即鲁庵之孙 <lb ed="X" n="0658b23"/><lb ed="R081" n="0304a08"/>也。缘督又雪浪之孙。而一雨巢松二师皆得法雪浪。 <lb ed="X" n="0658b24"/><lb ed="R081" n="0304a09"/>称高第弟子。其授受渊源有自矣。余承法师片言指 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0658c" n="0658c"/> <lb ed="X" n="0658c01"/><lb ed="R081" n="0304a10"/>点。受益良多。但其欲尽削繁文。独存护法正義数语。 <lb ed="X" n="0658c02"/><lb ed="R081" n="0304a11"/>未免惮烦乐简之病。故其平生著述绝少。然有诸弟 <lb ed="X" n="0658c03"/><lb ed="R081" n="0304a12"/>子。灯灯相续。著书满天下。亦孰非法师之著述哉。病 <lb ed="X" n="0658c04"/><lb ed="R081" n="0304a13"/>中久废笔研。偶因赞喜而走笔序之。亦不知有当于 <lb ed="X" n="0658c05"/><lb ed="R081" n="0304a14"/>师心否。</p> <lb ed="X" n="0658c06"/><lb ed="R081" n="0304a15"/><p xml:id="pX50p0658c0601">万历壬子孟秋五日念西居士王肯堂力疾书</p></cb:div> <lb ed="X" n="0658c07"/> <lb ed="X" n="0658c08"/> <lb ed="X" n="0658c09"/> <lb ed="X" n="0658c10"/> <lb ed="X" n="0658c11"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 821-B 唯识集解自叙</cb:mulu><head>No. 821-B <lb ed="X" n="0658c12"/><lb ed="R081" n="0304b01"/> 唯识集解自叙</head> <lb ed="X" n="0658c13"/> <lb ed="X" n="0658c14"/><lb ed="R081" n="0304b02"/><p xml:id="pX50p0658c1401">一代时教。虽逗機不同。户牖各别。要其所归。性相二 <lb ed="X" n="0658c15"/><lb ed="R081" n="0304b03"/>字。赅括无遗矣。曷谓性。谓不生灭。无去来。離四句。绝 <lb ed="X" n="0658c16"/><lb ed="R081" n="0304b04"/>百非者是。楞伽所谓寂灭一心。楞严所谓淸净觉性 <lb ed="X" n="0658c17"/><lb ed="R081" n="0304b05"/>也。曷谓相。即淸净觉性中。瞥尔不觉。遂流而为识。结 <lb ed="X" n="0658c18"/><lb ed="R081" n="0304b06"/>而为色。胶而为执。荡而为空。于是色法分为十一。则 <lb ed="X" n="0658c19"/><lb ed="R081" n="0304b07"/>有眼耳鼻舌色声香味等相生焉。心法分而为八。则 <lb ed="X" n="0658c20"/><lb ed="R081" n="0304b08"/>有了别之相出焉。心所法分而为五十一。则有触等 <lb ed="X" n="0658c21"/><lb ed="R081" n="0304b09"/>欲等贪痴等相出焉。不相应法分为二十四。则有得 <lb ed="X" n="0658c22"/><lb ed="R081" n="0304b10"/>失生灭等相出焉。无为法分而为六。则有虚空择灭 <lb ed="X" n="0658c23"/><lb ed="R081" n="0304b11"/>等相出焉。百法丛生。众相横出。淸净觉性。<g ref="#CB15106">鬱</g>而不扬 <lb ed="X" n="0658c24"/><lb ed="R081" n="0304b12"/>矣。于是凡夫见相而不见性。用识而不用智。根尘识 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0659a" n="0659a"/> <lb ed="X" n="0659a01"/><lb ed="R081" n="0304b13"/>三。交驰互逸。头头羁绁。处处粘著。外道小乘。迷头认 <lb ed="X" n="0659a02"/><lb ed="R081" n="0304b14"/>影。不达自心。谬执心外实有诸法。复执诸法实有自 <lb ed="X" n="0659a03"/><lb ed="R081" n="0304b15"/>性。向空花上。分淡分浓。于兔角边。较长较短。部黨群 <lb ed="X" n="0659a04"/><lb ed="R081" n="0304b16"/>分。互相牴角。此大乘唯识正宗立破之義所由作也。 <lb ed="X" n="0659a05"/><lb ed="R081" n="0304b17"/>且此论以唯识为宗者。谓色等十一法。是所缘唯识 <lb ed="X" n="0659a06"/><lb ed="R081" n="0304b18"/>故。识等八法。是自性唯识故。心所五十一法。是相应 <lb ed="X" n="0659a07"/><lb ed="R081" n="0305a01"/>唯识故。不相应二十四法。是分位唯识故。无为六法。 <lb ed="X" n="0659a08"/><lb ed="R081" n="0305a02"/>是识性唯识故。是知五位百法。统名唯识。離识之外。 <lb ed="X" n="0659a09"/><lb ed="R081" n="0305a03"/>无片事可得。故以唯识标宗也。以立破为義者。如立 <lb ed="X" n="0659a10"/><lb ed="R081" n="0305a04"/>色等十一法。为所缘唯识者。是破外道小乘计心外 <lb ed="X" n="0659a11"/><lb ed="R081" n="0305a05"/>实有诸法也。立八种识为自性唯识者。是破小乘执 <lb ed="X" n="0659a12"/><lb ed="R081" n="0305a06"/>六识三毒为生死因。数论勝论等。计神我勝性等。为 <lb ed="X" n="0659a13"/><lb ed="R081" n="0305a07"/>生死因。及一类菩萨撥识亦无之执也。立五十一心 <lb ed="X" n="0659a14"/><lb ed="R081" n="0305a08"/>所法为相应唯识者。是破小乘误执離心无别心所 <lb ed="X" n="0659a15"/><lb ed="R081" n="0305a09"/>之执也。立二十四不相应法为分位唯识。及无为法。 <lb ed="X" n="0659a16"/><lb ed="R081" n="0305a10"/>为实性唯识者。是破小乘执得等虚空等为实有自 <lb ed="X" n="0659a17"/><lb ed="R081" n="0305a11"/>性也。复立十因四缘为生起因者。是破自然外道无 <lb ed="X" n="0659a18"/><lb ed="R081" n="0305a12"/>因而生诸法也。是故。索其旨趣。究其始终。皆以立破 <lb ed="X" n="0659a19"/><lb ed="R081" n="0305a13"/>为義。立破之義既成。则知万法元从<anchor xml:id="nkr_note_add_0659a1901" n="0659a1901"/><anchor xml:id="beg0659a1901" n="0659a1901"/>己<anchor xml:id="end0659a1901"/>出。不自外来。 <lb ed="X" n="0659a20"/><lb ed="R081" n="0305a14"/>悉假缘生。亦非实有。于是九十六种外道。悉竖降旗。 <lb ed="X" n="0659a21"/><lb ed="R081" n="0305a15"/>一十八部小乘。争扶象辙。乘其启<g ref="#CB15673">窾</g>。导入无疵。授以 <lb ed="X" n="0659a22"/><lb ed="R081" n="0305a16"/>新方。驱其痼疾。是以收百法归相见。摄相见属依他。 <lb ed="X" n="0659a23"/><lb ed="R081" n="0305a17"/>若从依他而执我执法。则没溺痴河。若了依他元无 <lb ed="X" n="0659a24"/><lb ed="R081" n="0305a18"/>自性。则优游觉海。故复明转识成智。束智为身也。呜 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0659b" n="0659b"/> <lb ed="X" n="0659b01"/><lb ed="R081" n="0305b01"/>呼。古尊宿见性之後。或捧或喝。或伸或欠。或拈捶竖 <lb ed="X" n="0659b02"/><lb ed="R081" n="0305b02"/>拂。或吐舌扬眉。或张弓架箭。或舞笏𨎊球。或掀倒禅 <lb ed="X" n="0659b03"/><lb ed="R081" n="0305b03"/>床。或踢翻饭桶。或作驴鸣。或为犬吠。无非遊戏神通。 <lb ed="X" n="0659b04"/><lb ed="R081" n="0305b04"/>发明般若者。莫不皆从相中打出。识裡透来。故全相 <lb ed="X" n="0659b05"/><lb ed="R081" n="0305b05"/>是性。全识是智。方得真实受用。左右逢原。随流得妙。 <lb ed="X" n="0659b06"/><lb ed="R081" n="0305b06"/>谁谓相宗非要哉。是知性之不明者。相之不彻也。故 <lb ed="X" n="0659b07"/><lb ed="R081" n="0305b07"/>欲明性。先须彻相。相彻而後性自明矣。今见性者既 <lb ed="X" n="0659b08"/><lb ed="R081" n="0305b08"/>不可得。而复弁髦其相。问其性。则指<g ref="#CB05577">胸</g>点舌。竖臂擎 <lb ed="X" n="0659b09"/><lb ed="R081" n="0305b09"/>拳。曰。无非是道。问其相。则口如扁担。眼似流星。曰。我 <lb ed="X" n="0659b10"/><lb ed="R081" n="0305b10"/>无用此。颟顸儱侗。甘坐自欺。诸<persName>佛</persName>慧灯。于兹渐熄。不 <lb ed="X" n="0659b11"/><lb ed="R081" n="0305b11"/>亦大可哀邪。然此论自奘师糅成之後。口授基师。基 <lb ed="X" n="0659b12"/><lb ed="R081" n="0305b12"/>师作疏以释其義。当尔时。耳提面命。家喩户晓。故自 <lb ed="X" n="0659b13"/><lb ed="R081" n="0305b13"/>唐以来。弘之者廣。而见性者如麻似粟。触处皆是。至 <lb ed="X" n="0659b14"/><lb ed="R081" n="0305b14"/>我 <lb ed="X" n="0659b15" type="honorific"/><lb ed="R081" n="0305b15"/>明而疏義湮没。此论亦置之高阁。相宗一脉。黯然不 <lb ed="X" n="0659b16"/><lb ed="R081" n="0305b16"/>彰。即见性者亦如麟角。故知见性虽不在相。实由彻 <lb ed="X" n="0659b17"/><lb ed="R081" n="0305b17"/>相以见性。是则相宗为见性之明灯。亦是欲到菩提 <lb ed="X" n="0659b18"/><lb ed="R081" n="0305b18"/>法性城中一本路程图也。恶可少哉。润自落<anchor xml:id="nkr_note_add_0659b1801" n="0659b1801"/><anchor xml:id="beg0659b1801" n="0659b1801"/><g ref="#CB05242">䰂</g><anchor xml:id="end0659b1801"/>披缁。 <lb ed="X" n="0659b19"/><lb ed="R081" n="0306a01"/>滥厕讲场。即与二三同志。窥其门户。第根性钝迟。而 <lb ed="X" n="0659b20"/><lb ed="R081" n="0306a02"/>闻见复寡。于易了处一句入心。如渴沾甘露。津津有 <lb ed="X" n="0659b21"/><lb ed="R081" n="0306a03"/>味。忽遇聱牙诘曲。则喩如嚼蠟。故旋阅旋止。後披宗 <lb ed="X" n="0659b22"/><lb ed="R081" n="0306a04"/>镜。始得斩其疑关。抽其暗钥。从是遍探楞伽深密等 <lb ed="X" n="0659b23"/><lb ed="R081" n="0306a05"/>经。瑜伽显扬廣百杂集俱舍因明等论。及大经疏抄。 <lb ed="X" n="0659b24"/><lb ed="R081" n="0306a06"/>其中凡与此论相应者。辄手录之。间有眼力未及者。 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0659c" n="0659c"/> <lb ed="X" n="0659c01"/><lb ed="R081" n="0306a07"/>必参之有识。方始搦管。积有数年。彙成此解。实不欲 <lb ed="X" n="0659c02"/><lb ed="R081" n="0306a08"/>以臆说误人。故命之曰集解。第愿後之学者。藉是解 <lb ed="X" n="0659c03"/><lb ed="R081" n="0306a09"/>而了相。而破相。而離相。则幸矣。若據是解而泥相。则 <lb ed="X" n="0659c04"/><lb ed="R081" n="0306a10"/>蛇足之诮。余复何辞。是解也。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0659c0401" n="0659c0401"/><anchor xml:id="beg0659c0401" n="0659c0401"/>己<anchor xml:id="end0659c0401"/>酉冬。于虞之秋水 <lb ed="X" n="0659c05"/><lb ed="R081" n="0306a11"/>庵缉成六卷。至辛亥夏日。于湖之福山兰若。续成四 <lb ed="X" n="0659c06"/><lb ed="R081" n="0306a12"/>卷。续成而捐资请刻者。雲山居士觉仙也。</p><p xml:id="pX50p0659c0617" cb:place="inline">时 <lb ed="X" n="0659c07" type="honorific"/><lb ed="R081" n="0306a13"/>万历壬子夏日书于藤溪之草堂</p></cb:div> <lb ed="X" n="0659c08"/> <lb ed="X" n="0659c09"/> <lb ed="X" n="0659c10"/> <lb ed="X" n="0659c11"/> <lb ed="X" n="0659c12"/> <lb ed="X" n="0659c13"/> <lb ed="X" n="0659c14"/> <lb ed="X" n="0659c15"/> <lb ed="X" n="0659c16"/> <lb ed="X" n="0659c17"/> <lb ed="X" n="0659c18"/> <lb ed="X" n="0659c19"/> <lb ed="X" n="0659c20"/> <lb ed="X" n="0659c21"/> <lb ed="X" n="0659c22"/> <lb ed="X" n="0659c23"/> <lb ed="X" n="0659c24"/> <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0660a" n="0660a"/> <lb ed="X" n="0660a01"/> <lb ed="X" n="0660a02"/> <lb ed="X" n="0660a03"/> <lb ed="X" n="0660a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">成唯识论集解</cb:mulu> <lb ed="X" n="0660a05"/><cb:docNumber>No. 821</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0660a06"/><lb ed="R081" n="0306b01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>成唯识论卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0660a07"/> <lb ed="X" n="0660a08"/><lb ed="R081" n="0306b02"/><byline cb:type="other">护法等菩萨造</byline> <lb ed="X" n="0660a09"/><lb ed="R081" n="0306b03"/><byline cb:type="other">唐三藏法师<name role="" type="person">玄奘</name>奉 诏译</byline> <lb ed="X" n="0660a10"/><lb ed="R081" n="0306b04"/><byline cb:type="author">金庭<name role="" type="person">长寿寺</name>沙门通润集解</byline> <lb ed="X" n="0660a11"/><lb ed="R081" n="0306b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0660a1101">梵语悉底。唐言成。成者。安立成就義。安立教理。成 <lb ed="X" n="0660a12"/><lb ed="R081" n="0306b06"/>就勝義故。梵语么怛喇多。唐言唯。唯者。独義。心外 <lb ed="X" n="0660a13"/><lb ed="R081" n="0306b07"/>无法故。梵语毘若底。唐言识。识者。了别義。八识皆 <lb ed="X" n="0660a14"/><lb ed="R081" n="0306b08"/>能了别自分境故。梵语奢萨怛罗。唐言论。论者。分 <lb ed="X" n="0660a15"/><lb ed="R081" n="0306b09"/>析義。分析五位。教诫後学故。论字是能成。唯识是 <lb ed="X" n="0660a16"/><lb ed="R081" n="0306b10"/>所成。能所合目。故曰成唯识论。自<persName>世尊</persName>睹星之後。 <lb ed="X" n="0660a17"/><lb ed="R081" n="0306b11"/>说法四十九年。谈经三百馀会。统而言之。总以一 <lb ed="X" n="0660a18"/><lb ed="R081" n="0306b12"/>心八识而为宗体。因缘和合。变现世出世间种种 <lb ed="X" n="0660a19"/><lb ed="R081" n="0306b13"/>诸法。而诸小乘外道。不达三界由乎自心。万法原 <lb ed="X" n="0660a20"/><lb ed="R081" n="0306b14"/>于本识。妄计心外实有诸法。妄立种种异因为诸 <lb ed="X" n="0660a21"/><lb ed="R081" n="0306b15"/>法本。邪说谬解。堕堑落坑。所以诸大菩萨。兴慈运 <lb ed="X" n="0660a22"/><lb ed="R081" n="0306b16"/>悲。據大乘经。造颂造释。成立唯识一宗。诱引外道 <lb ed="X" n="0660a23"/><lb ed="R081" n="0306b17"/>小乘。出邪见河。复归性海。故有斯论。然此唯识二 <lb ed="X" n="0660a24"/><lb ed="R081" n="0306b18"/>字。有十种義。一遣虚存实義。谓遍计所执之境。唯 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0660b" n="0660b"/> <lb ed="X" n="0660b01"/><lb ed="R081" n="0307a01"/>虚妄起。都无实体。应须除遣。以情有理无故。谓依 <lb ed="X" n="0660b02"/><lb ed="R081" n="0307a02"/>圆法。体是实有。是根本後得所缘之境。应须存留。 <lb ed="X" n="0660b03"/><lb ed="R081" n="0307a03"/>以理有情无故。良由一切异生小乘。无始时来妄 <lb ed="X" n="0660b04"/><lb ed="R081" n="0307a04"/>执我法为有。淸辨菩萨。妄撥理事为空。今唯识观 <lb ed="X" n="0660b05"/><lb ed="R081" n="0307a05"/>中。以空遣有。以有遣空。以非有非无双遣有无。故 <lb ed="X" n="0660b06"/><lb ed="R081" n="0307a06"/>言唯识。二捨滥留纯義。谓心境二法。相倚而生。由 <lb ed="X" n="0660b07"/><lb ed="R081" n="0307a07"/>境有混滥。捨之不称。心体既纯。故言唯识。故下文 <lb ed="X" n="0660b08"/><lb ed="R081" n="0307a08"/>云。识唯内有。境亦通外。恐滥外故。但言唯识。三隐 <lb ed="X" n="0660b09"/><lb ed="R081" n="0307a09"/>劣显勝義。谓王所俱能了别。心所即劣。依他起故。 <lb ed="X" n="0660b10"/><lb ed="R081" n="0307a10"/>心王即勝。所依体故。隐劣不取。故言唯识。二十唯 <lb ed="X" n="0660b11"/><lb ed="R081" n="0307a11"/>识论云。此说唯识。<anchor xml:id="nkr_note_add_0660b1101" n="0660b1101"/><anchor xml:id="beg0660b1101" n="0660b1101"/>但<anchor xml:id="end0660b1101"/>显王勝。理兼心所。如言王来。 <lb ed="X" n="0660b12"/><lb ed="R081" n="0307a12"/>非无臣佐。四摄末归本義。谓收摄相见二分。还归 <lb ed="X" n="0660b13"/><lb ed="R081" n="0307a13"/>本识自证分体。故言唯识。解深密经云。诸识所缘。 <lb ed="X" n="0660b14"/><lb ed="R081" n="0307a14"/>唯识所变。五遣相证性義。谓相用遣而不取。体性 <lb ed="X" n="0660b15"/><lb ed="R081" n="0307a15"/>证而不除。故言唯识。摄论云。依绳起蛇解。见绳知 <lb ed="X" n="0660b16"/><lb ed="R081" n="0307a16"/>是无。证见彼分明。方知明性乱。六境识義。谓所观 <lb ed="X" n="0660b17"/><lb ed="R081" n="0307a17"/>境。由识变现。境不離识。故言唯识。阿毘达摩经云。 <lb ed="X" n="0660b18"/><lb ed="R081" n="0307a18"/>鬼人天等。所见各异。七教義。即能诠教说有唯识。 <lb ed="X" n="0660b19"/><lb ed="R081" n="0307b01"/>楞伽云。由自心执著。心似外境现。彼所见非有。是 <lb ed="X" n="0660b20"/><lb ed="R081" n="0307b02"/>故说唯心。八理義。即道理唯识。本颂云。是诸识转 <lb ed="X" n="0660b21"/><lb ed="R081" n="0307b03"/>变。分别所分别。由此彼皆无。故一切唯识。九行義。 <lb ed="X" n="0660b22"/><lb ed="R081" n="0307b04"/>谓菩萨在定位。作四寻思观。皆不離识。瑜伽云。菩 <lb ed="X" n="0660b23"/><lb ed="R081" n="0307b05"/>萨于定位。观影唯是心。十果義。谓<persName>佛</persName>果四智。及菩 <lb ed="X" n="0660b24"/><lb ed="R081" n="0307b06"/>萨所有功德。皆不離识。莊严论云。真如无境识。是 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0660c" n="0660c"/> <lb ed="X" n="0660c01"/><lb ed="R081" n="0307b07"/>净无漏界。如上十義。性。相。境。智。教。理。行。果。有漏。无 <lb ed="X" n="0660c02"/><lb ed="R081" n="0307b08"/>漏等。皆是成就唯识勝義。故云成唯识论。卷者。舒 <lb ed="X" n="0660c03"/><lb ed="R081" n="0307b09"/>卷義。舒则览其文。卷则思其義。从義边说。故云卷 <lb ed="X" n="0660c04"/><lb ed="R081" n="0307b10"/>也。第。谓次第。一者。数之始。论有十卷。此居其首。故 <lb ed="X" n="0660c05"/><lb ed="R081" n="0307b11"/>曰第一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660c06"/><lb ed="R081" n="0307b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0660c0601">护法等菩萨造唐三藏法师<name role="" type="person">玄奘</name>奉诏译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660c07"/><lb ed="R081" n="0307b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0660c0701">此出造释论幷译人之名也。<persName>如来</persName>灭度九百年後。 <lb ed="X" n="0660c08"/><lb ed="R081" n="0307b14"/>六师竞作。邪说炽盛。于是天亲菩萨。撮瑜伽之要 <lb ed="X" n="0660c09"/><lb ed="R081" n="0307b15"/>義。造唯识三十颂。亲勝。火辩。同时造释。千一百年 <lb ed="X" n="0660c10"/><lb ed="R081" n="0307b16"/>後。护法。德慧。安慧。难陀。净月。勝友。陈那。智月。八大 <lb ed="X" n="0660c11"/><lb ed="R081" n="0307b17"/>论师。相继造释。各成十卷。前後合之。总有百卷。故 <lb ed="X" n="0660c12"/><lb ed="R081" n="0307b18"/>後人以天亲为本论主。十大论师为末论主。而末 <lb ed="X" n="0660c13"/><lb ed="R081" n="0308a01"/>论十师中。又以护法四分为准。故以护法为首。其 <lb ed="X" n="0660c14"/><lb ed="R081" n="0308a02"/>馀论师。则以等字该之。自後奘师。糅斯十释。合为 <lb ed="X" n="0660c15"/><lb ed="R081" n="0308a03"/>一部。勒成十卷。若一师之所制。即斯论也。三藏者。 <lb ed="X" n="0660c16"/><lb ed="R081" n="0308a04"/>经。律。论藏也。法师者。三藏精通。人所师法故。译者。 <lb ed="X" n="0660c17"/><lb ed="R081" n="0308a05"/>易也。易梵语而成唐言也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660c18"/><lb ed="R081" n="0308a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0660c1801">稽首唯识性满分淸净者我今释彼说利乐诸有情。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0660c19"/><lb ed="R081" n="0308a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0660c1901">此一偈。上半是论主归敬三宝之辞。下半是论主 <lb ed="X" n="0660c20"/><lb ed="R081" n="0308a08"/>自陈造释之意。言稽首者。稽。至也。留也。以首至地。 <lb ed="X" n="0660c21"/><lb ed="R081" n="0308a09"/>停留少时。所以展敬也。唯识性者。所证之法也。满 <lb ed="X" n="0660c22"/><lb ed="R081" n="0308a10"/>淸净者。<persName>佛</persName>也。五住究尽。二死永亡。名究竟觉故。分 <lb ed="X" n="0660c23"/><lb ed="R081" n="0308a11"/>淸净者。僧也。分断无明。分证真理。名随分觉故。此 <lb ed="X" n="0660c24"/><lb ed="R081" n="0308a12"/>二皆能证之人也。问。何故论初必须归敬三宝。答。 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0661a" n="0661a"/> <lb ed="X" n="0661a01"/><lb ed="R081" n="0308a13"/>最吉祥故。真福田故。有大力故。生勝心故。能加被 <lb ed="X" n="0661a02"/><lb ed="R081" n="0308a14"/>故。应须归敬。问。性相二法。互显幷陈。何以偏敬其 <lb ed="X" n="0661a03"/><lb ed="R081" n="0308a15"/>性。不及其相。答。唯无漏故。唯真谛故。法实性故。圣 <lb ed="X" n="0661a04"/><lb ed="R081" n="0308a16"/>所证故。迷悟依故。所以偏敬。问云。何故法在<persName>佛</persName>先。 <lb ed="X" n="0661a05"/><lb ed="R081" n="0308a17"/>答。师资相因。法先<persName>佛</persName>後。以法为诸<persName>佛</persName>之母。一切诸 <lb ed="X" n="0661a06"/><lb ed="R081" n="0308a18"/><persName>佛</persName>。皆从此中流出故。他处言<persName>佛</persName>法僧者。显说相因。 <lb ed="X" n="0661a07"/><lb ed="R081" n="0308b01"/><persName>佛</persName>先法後。人能弘道故。问云。本论师既有三十颂 <lb ed="X" n="0661a08"/><lb ed="R081" n="0308b02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0661a0801" n="0661a0801"/><anchor xml:id="beg0661a0801" n="0661a0801"/>已<anchor xml:id="end0661a0801"/>。何因缘故。复造斯释。答云。所以释彼三十颂者。 <lb ed="X" n="0661a09"/><lb ed="R081" n="0308b03"/>正欲令一切迷谬有情。得大利益。得大安乐故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661a10"/><lb ed="R081" n="0308b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0661a1001">今造此论<note place="inline">至</note>由断碍解所知障故得大菩提。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661a11"/><lb ed="R081" n="0308b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0661a1101">自此至故作斯论一段。是论主自述造论因缘。以 <lb ed="X" n="0661a12"/><lb ed="R081" n="0308b06"/>明利乐有情之意。言二空者。我空法空也。二空是 <lb ed="X" n="0661a13"/><lb ed="R081" n="0308b07"/>一论之纲领。故首言之。言迷谬者。外道不解。名之 <lb ed="X" n="0661a14"/><lb ed="R081" n="0308b08"/>曰迷。小乘邪解。名之为谬。既迷且谬。正眼瞢然。论 <lb ed="X" n="0661a15"/><lb ed="R081" n="0308b09"/>主所以造释。令邪知谬解之徒。得真知实解故。问。 <lb ed="X" n="0661a16"/><lb ed="R081" n="0308b10"/>生解。有何利益。答。生解。为断二重障故。障者。覆碍 <lb ed="X" n="0661a17"/><lb ed="R081" n="0308b11"/>義。覆蔽真心。碍智不起故。障有二种。谓烦恼所知。 <lb ed="X" n="0661a18"/><lb ed="R081" n="0308b12"/>烦恼者何。谓见思惑。恼乱有情。长处生死。所知者 <lb ed="X" n="0661a19"/><lb ed="R081" n="0308b13"/>何。谓诸无明。障所知境。令智不生。此二种障。同是 <lb ed="X" n="0661a20"/><lb ed="R081" n="0308b14"/>根随二十六惑。由根随等有烦扰用。名烦恼障。有 <lb ed="X" n="0661a21"/><lb ed="R081" n="0308b15"/>覆碍用。名所知障。故欲断障。先须生解。解生而後 <lb ed="X" n="0661a22"/><lb ed="R081" n="0308b16"/>行起。行起而後障断故。问云。此二种障。从何而起。 <lb ed="X" n="0661a23"/><lb ed="R081" n="0308b17"/>答。由我法执。二障具生。执是封著不捨義。由诸愚 <lb ed="X" n="0661a24"/><lb ed="R081" n="0308b18"/>夫。坚执诸法实有主宰。又执心外实有诸法。名我 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0661b" n="0661b"/> <lb ed="X" n="0661b01"/><lb ed="R081" n="0309a01"/>法二执。因有二执。遂生二障。由我执为根。生烦恼 <lb ed="X" n="0661b02"/><lb ed="R081" n="0309a02"/>障。法执为根。生所知障。所谓我法生而障起也。问。 <lb ed="X" n="0661b03"/><lb ed="R081" n="0309a03"/>若尔。此二种障。何由而断。答。若证二空。彼障随断。 <lb ed="X" n="0661b04"/><lb ed="R081" n="0309a04"/>谓能观五蕴法中。本无主宰。谁是我者。即是我空。 <lb ed="X" n="0661b05"/><lb ed="R081" n="0309a05"/>复观蕴法。亦非实有。谁为法者。即是法空。既能证 <lb ed="X" n="0661b06"/><lb ed="R081" n="0309a06"/>入二空。彼二障者。应念化成无上知觉。所谓我法 <lb ed="X" n="0661b07"/><lb ed="R081" n="0309a07"/>空而障尽也。由执而障成。空而障断。既从地倒。还 <lb ed="X" n="0661b08"/><lb ed="R081" n="0309a08"/>从地起故。问。断障。有何利乐。答。断障为得二勝果 <lb ed="X" n="0661b09"/><lb ed="R081" n="0309a09"/>故。由烦恼障。障大涅槃。令诸有情轮转生死。故断 <lb ed="X" n="0661b10"/><lb ed="R081" n="0309a10"/>续生。便证解脱。言续生者。谓结生相续。即润生无 <lb ed="X" n="0661b11"/><lb ed="R081" n="0309a11"/>明也。由所知障。障大菩提。令诸有情。不得正觉。故 <lb ed="X" n="0661b12"/><lb ed="R081" n="0309a12"/>断碍解。便得菩提。碍解者。谓法执不忘。所证净解。 <lb ed="X" n="0661b13"/><lb ed="R081" n="0309a13"/>即是碍故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661b14"/><lb ed="R081" n="0309a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0661b1401">又为开示谬执我法<note place="inline">至</note>于唯识理如实知故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661b15"/><lb ed="R081" n="0309a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0661b1501">此约二执别显世间迷也。开。谓开发。示。谓指示。我 <lb ed="X" n="0661b16"/><lb ed="R081" n="0309a16"/>法本无而妄执。故曰谬。唯识本有而不知。故曰迷。 <lb ed="X" n="0661b17"/><lb ed="R081" n="0309a17"/>我者。如世间执有情生命者。知者。见者。外道执作 <lb ed="X" n="0661b18"/><lb ed="R081" n="0309a18"/>者。受者。思者等。法者。如数论师执二十五冥谛。勝 <lb ed="X" n="0661b19"/><lb ed="R081" n="0309b01"/>论师执六句義等。此皆迷本有之唯识。谬执本无 <lb ed="X" n="0661b20"/><lb ed="R081" n="0309b02"/>之我法。故诸论师。高建法幢。立真比量。破除二执。 <lb ed="X" n="0661b21"/><lb ed="R081" n="0309b03"/>指示二空。使迷唯识者。达真现量故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661b22"/><lb ed="R081" n="0309b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0661b2201">复有迷谬唯识理者<note place="inline">至</note>得如实解故作斯论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661b23"/><lb ed="R081" n="0309b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0661b2301">此约四执。别显圣教迷也。前于相见执我执法。故 <lb ed="X" n="0661b24"/><lb ed="R081" n="0309b06"/>称迷谬。此于境识计有计无。故亦称迷谬。或执外 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0661c" n="0661c"/> <lb ed="X" n="0661c01"/><lb ed="R081" n="0309b07"/>境如识非无者。如小乘执有宗。依十二处教。执心 <lb ed="X" n="0661c02"/><lb ed="R081" n="0309b08"/>境俱有。或执内识如境非有者。如淸辩依密意空 <lb ed="X" n="0661c03"/><lb ed="R081" n="0309b09"/>教。撥识亦无。或执诸识用别体同者。如一类大乘 <lb ed="X" n="0661c04"/><lb ed="R081" n="0309b10"/>菩萨。言八识用虽不同。体唯是一。如一水镜。多波 <lb ed="X" n="0661c05"/><lb ed="R081" n="0309b11"/>像生。或执離心无别心所者。如经部觉天所计。但 <lb ed="X" n="0661c06"/><lb ed="R081" n="0309b12"/>有心王。都无心所。以经言。士夫六界。染净由心。无 <lb ed="X" n="0661c07"/><lb ed="R081" n="0309b13"/>心所故。虽于蕴中亦有心所但于识上假立分位。 <lb ed="X" n="0661c08"/><lb ed="R081" n="0309b14"/>非别实有。如上四师。或偏于有。或滞于空。或略其 <lb ed="X" n="0661c09"/><lb ed="R081" n="0309b15"/>用。或缺其所。所见不同。所执亦异。皆未能达唯识 <lb ed="X" n="0661c10"/><lb ed="R081" n="0309b16"/>妙理。故诸论师为遮其执。令于唯识深妙理中。得 <lb ed="X" n="0661c11"/><lb ed="R081" n="0309b17"/>如实解。故造斯论。上明造论因缘竟。下正释三十 <lb ed="X" n="0661c12"/><lb ed="R081" n="0309b18"/>颂。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661c13"/><lb ed="R081" n="0310a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0661c1301">若唯有识云何世间<note place="inline">至</note>转谓随缘施设有异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0661c14"/><lb ed="R081" n="0310a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0661c1401">问云。世俗之人。不了唯识。妄执我法。可尔。圣教之 <lb ed="X" n="0661c15"/><lb ed="R081" n="0310a03"/>内。了唯识者。云何亦言有我法耶。次擧颂总答。论 <lb ed="X" n="0661c16"/><lb ed="R081" n="0310a04"/>曰下。释颂。世俗所执。名世间我法。圣教施设。名圣 <lb ed="X" n="0661c17"/><lb ed="R081" n="0310a05"/>教我法。此二我法。俱是假立。非实有性。以世间我 <lb ed="X" n="0661c18"/><lb ed="R081" n="0310a06"/>法。无体随情。名之为假。圣教我法。有体强设。亦名 <lb ed="X" n="0661c19"/><lb ed="R081" n="0310a07"/>为假故。云何名为无体随情假。以本无实体。妄情 <lb ed="X" n="0661c20"/><lb ed="R081" n="0310a08"/>所执。虽无如彼所执我法。随执心缘。亦名我法。此 <lb ed="X" n="0661c21"/><lb ed="R081" n="0310a09"/>名无体随情假。云何名为有体强设假。虽有法体。 <lb ed="X" n="0661c22"/><lb ed="R081" n="0310a10"/>而非我法。以法体无名。强名我法。不称法体。随缘 <lb ed="X" n="0661c23"/><lb ed="R081" n="0310a11"/>施设。此名有体强设假。我。谓主宰者。主有自在力。 <lb ed="X" n="0661c24"/><lb ed="R081" n="0310a12"/>宰有割断力。主是我体。宰是我用故。又主是俱生 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0662a" n="0662a"/> <lb ed="X" n="0662a01"/><lb ed="R081" n="0310a13"/>我。任运自在。属第七识我。宰是分别我。有割断故。 <lb ed="X" n="0662a02"/><lb ed="R081" n="0310a14"/>属第六识我。法。谓轨持者。能轨自相。能持自性故。 <lb ed="X" n="0662a03"/><lb ed="R081" n="0310a15"/>彼二俱有种种相转。彼二者。指我法言。俱有种种 <lb ed="X" n="0662a04"/><lb ed="R081" n="0310a16"/>相者。言我相有多种。而法相亦有多种。故曰俱也。 <lb ed="X" n="0662a05"/><lb ed="R081" n="0310a17"/>我种种相者。谓有情命者等者。等取养育者。数取 <lb ed="X" n="0662a06"/><lb ed="R081" n="0310a18"/>趣生者。见者。知者。外道所执作者。受者。思者。此世 <lb ed="X" n="0662a07"/><lb ed="R081" n="0310b01"/>间无体随情我也。预流一来等者。等取三贤。十圣。 <lb ed="X" n="0662a08"/><lb ed="R081" n="0310b02"/>三乘。五性。二十五有。此圣教有体强设我也。法种 <lb ed="X" n="0662a09"/><lb ed="R081" n="0310b03"/>种相。谓实德业等者。等取二十五冥谛。及大梵。自 <lb ed="X" n="0662a10"/><lb ed="R081" n="0310b04"/>在。时。方。本际。自然法。此世间无体随情法也。蕴处 <lb ed="X" n="0662a11"/><lb ed="R081" n="0310b05"/>界等者。等取缘起。根。谛。有为。无为。有漏。无漏。一切 <lb ed="X" n="0662a12"/><lb ed="R081" n="0310b06"/>善巧诸法。此有体强设法也。转谓随缘施设有异 <lb ed="X" n="0662a13"/><lb ed="R081" n="0310b07"/>者。言如上种种诸相。皆是随顺众缘施设。各各有 <lb ed="X" n="0662a14"/><lb ed="R081" n="0310b08"/>异。然皆不称法体。悉是假说。<anchor xml:id="nkr_note_add_0662a1401" n="0662a1401"/><anchor xml:id="beg0662a1401" n="0662a1401"/>已<anchor xml:id="end0662a1401"/>上总明世间圣教 <lb ed="X" n="0662a15"/><lb ed="R081" n="0310b09"/>二种我法皆是假立。以释颂初二句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662a16"/><lb ed="R081" n="0310b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0662a1601">如是诸相若由假说<note place="inline">至</note>彼二離此无所依故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662a17"/><lb ed="R081" n="0310b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0662a1701">问云。如是我法种种诸相。皆是随缘假说。依何为 <lb ed="X" n="0662a18"/><lb ed="R081" n="0310b12"/>体而得成就。答。彼我法二相。皆依诸识转变而假 <lb ed="X" n="0662a19"/><lb ed="R081" n="0310b13"/>施设。非实有体。识谓了别者。了。谓了达。别。谓分别。 <lb ed="X" n="0662a20"/><lb ed="R081" n="0310b14"/>诸识皆能了达分别自分境故。问。心所亦能了别。 <lb ed="X" n="0662a21"/><lb ed="R081" n="0310b15"/>何以不及。答此中识言。亦摄心所。定相应故。此中 <lb ed="X" n="0662a22"/><lb ed="R081" n="0310b16"/>者。指颂中说。言颂中但言识所变。而不及心所者。 <lb ed="X" n="0662a23"/><lb ed="R081" n="0310b17"/>以心所恒依心起。与心相应。故但言识。必该心所 <lb ed="X" n="0662a24"/><lb ed="R081" n="0310b18"/>也。变。谓识体转似二分。相见俱依自证起故。言识 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0662b" n="0662b"/> <lb ed="X" n="0662b01"/><lb ed="R081" n="0311a01"/>体者。通指八识自证分言。以自证分上。变似能缘。 <lb ed="X" n="0662b02"/><lb ed="R081" n="0311a02"/>谓之见分。变似所缘。谓之相分。此二分者。名依他 <lb ed="X" n="0662b03"/><lb ed="R081" n="0311a03"/>起。依他自证而生起故。愚者不了。依此见分。施设 <lb ed="X" n="0662b04"/><lb ed="R081" n="0311a04"/>我执。依此相分。施设法执。故曰依斯二分施设我 <lb ed="X" n="0662b05"/><lb ed="R081" n="0311a05"/>法也。然则见相二分为所依。我法二执为能依。離 <lb ed="X" n="0662b06"/><lb ed="R081" n="0311a06"/>所依无能依。故曰彼二離此无所依也。问。既一自 <lb ed="X" n="0662b07"/><lb ed="R081" n="0311a07"/>证变似二分。相见二种。是同是别。答。亦同亦别。同 <lb ed="X" n="0662b08"/><lb ed="R081" n="0311a08"/>者。即一体转似二分。如一蜗牛。变生二角。故可言 <lb ed="X" n="0662b09"/><lb ed="R081" n="0311a09"/>同。别者。见分是自证分義用分开。故離识外。别无 <lb ed="X" n="0662b10"/><lb ed="R081" n="0311a10"/>有种。相分必以识为所依。变相分种。似相而起。是 <lb ed="X" n="0662b11"/><lb ed="R081" n="0311a11"/>故相分有别种生。问。相分既别有种。何名识变。答。 <lb ed="X" n="0662b12"/><lb ed="R081" n="0311a12"/>不離识故。内识变时。相方生故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0662b1201" n="0662b1201"/><anchor xml:id="beg0662b1201" n="0662b1201"/>已<anchor xml:id="end0662b1201"/>上别明世间我 <lb ed="X" n="0662b13"/><lb ed="R081" n="0311a13"/>法从遍计生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662b14"/><lb ed="R081" n="0311a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0662b1401">或复内识转似外境<note place="inline">至</note>缘此执为实有外境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662b15"/><lb ed="R081" n="0311a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0662b1501">此显圣教我法从内识变也。或复内识转似外境 <lb ed="X" n="0662b16"/><lb ed="R081" n="0311a16"/>者。正显我法从内识变。非是心外实有。故云似境。 <lb ed="X" n="0662b17"/><lb ed="R081" n="0311a17"/>此之似境。虽由内识所变。其实亦由我法现种交 <lb ed="X" n="0662b18"/><lb ed="R081" n="0311a18"/>熏之力。故内识生时。能变其似。诸有情类。不达我 <lb ed="X" n="0662b19"/><lb ed="R081" n="0311b01"/>法似境从内识现。其体本空。而反计似境以为实 <lb ed="X" n="0662b20"/><lb ed="R081" n="0311b02"/>有。正如患梦之人。以自梦力。现种种相似之物。不 <lb ed="X" n="0662b21"/><lb ed="R081" n="0311b03"/>达梦境不真。而反执梦中相似之物以为实有。殊 <lb ed="X" n="0662b22"/><lb ed="R081" n="0311b04"/>不知正梦之时。此物未尝无。既醒之後。此物未尝 <lb ed="X" n="0662b23"/><lb ed="R081" n="0311b05"/>有也。故经云。如梦中人。梦时非无。及至于醒。了不 <lb ed="X" n="0662b24"/><lb ed="R081" n="0311b06"/>可得。<anchor xml:id="nkr_note_add_0662b2401" n="0662b2401"/><anchor xml:id="beg0662b2401" n="0662b2401"/>已<anchor xml:id="end0662b2401"/>上释颂第三句。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0662c" n="0662c"/> <lb ed="X" n="0662c01"/><lb ed="R081" n="0311b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0662c0101">愚夫所计实我实法<note place="inline">至</note>然似彼现故说为假。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662c02"/><lb ed="R081" n="0311b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0662c0201">此结世间我法是世间假。圣教我法是圣教假。一 <lb ed="X" n="0662c03"/><lb ed="R081" n="0311b09"/>是妄情施设。一是内识所变故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662c04"/><lb ed="R081" n="0311b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0662c0401">外境随情而施设故<note place="inline">至</note>所依事故亦勝義有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662c05"/><lb ed="R081" n="0311b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0662c0501">此以外境内境会归唯识。问云。何故心外实我实 <lb ed="X" n="0662c06"/><lb ed="R081" n="0311b12"/>法。都无所有。唯有内识。答。外境是遍计所执。随情 <lb ed="X" n="0662c07"/><lb ed="R081" n="0311b13"/>施设。都无实体。犹如兔角。非若内识之幻有。内识 <lb ed="X" n="0662c08"/><lb ed="R081" n="0311b14"/>体是依他。仗因托缘而有。犹如空花。非若外境之 <lb ed="X" n="0662c09"/><lb ed="R081" n="0311b15"/>都无。由此外境体性非有。内识体性非无。便遮外 <lb ed="X" n="0662c10"/><lb ed="R081" n="0311b16"/>计離心之境实有增执。及遮邪见恶取空者撥识 <lb ed="X" n="0662c11"/><lb ed="R081" n="0311b17"/>亦无妄空减执。唯识之義。于此昭然。问。外境既是 <lb ed="X" n="0662c12"/><lb ed="R081" n="0311b18"/>妄情施设。可说为假。内境实是内识所变。何故亦 <lb ed="X" n="0662c13"/><lb ed="R081" n="0312a01"/>假。答。内境虽是内识所变。非是全无。依世俗说。名 <lb ed="X" n="0662c14"/><lb ed="R081" n="0312a02"/>为假有。内识是假境所依之体。依勝義说。名为实 <lb ed="X" n="0662c15"/><lb ed="R081" n="0312a03"/>有。故知世间圣教二种我法。悉是假有。全归唯识。 <lb ed="X" n="0662c16"/><lb ed="R081" n="0312a04"/>離识之外。无别有法。故曰。<name role="" type="person">通玄峰</name>顶。不是人间。心 <lb ed="X" n="0662c17"/><lb ed="R081" n="0312a05"/>外无法。满目靑山。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662c18"/><lb ed="R081" n="0312a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0662c1801">云何应知实无外境<note place="inline">至</note>潜转身中作事业故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0662c19"/><lb ed="R081" n="0312a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0662c1901">问。世间目根身器界。皆是心外实境。云何谈唯识 <lb ed="X" n="0662c20"/><lb ed="R081" n="0312a08"/>者。以内识为有内境为似。外境为无。答。以世间所 <lb ed="X" n="0662c21"/><lb ed="R081" n="0312a09"/>执实我实法。悉无体故。故知唯有内识所变似外 <lb ed="X" n="0662c22"/><lb ed="R081" n="0312a10"/>境现。问。现前世人。能知能见。能说能行。能造能受。 <lb ed="X" n="0662c23"/><lb ed="R081" n="0312a11"/>皆是此中实有主公。潜施默运。方能成就。如何实 <lb ed="X" n="0662c24"/><lb ed="R081" n="0312a12"/>我不可得耶。答。世间所执我法虽多。略而言之。但 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0663a" n="0663a"/> <lb ed="X" n="0663a01"/><lb ed="R081" n="0312a13"/>有三种。一大同虚空我。即数论师所计受者我。勝 <lb ed="X" n="0663a02"/><lb ed="R081" n="0312a14"/>论所计作者我。二捲舒不定我。即兽王及遍出所 <lb ed="X" n="0663a03"/><lb ed="R081" n="0312a15"/>计。三量小极微我。即无惭外道。及<name role="" type="person">尼乾子</name>所计。此 <lb ed="X" n="0663a04"/><lb ed="R081" n="0312a16"/>名六师三计。馀九十种。总不出此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663a05"/><lb ed="R081" n="0312a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0663a0501">初且非理所以者何<note place="inline">至</note>所修证法一切我合故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663a06"/><lb ed="R081" n="0312a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0663a0601">先破大同虚空我也。先出外量云。我是有法。体常 <lb ed="X" n="0663a07"/><lb ed="R081" n="0312b01"/>周遍是宗。因云。随处造业受果故。同喩如虚空。此 <lb ed="X" n="0663a08"/><lb ed="R081" n="0312b02"/>量宗犯能别不极成。因犯法自相相违。喩犯能立 <lb ed="X" n="0663a09"/><lb ed="R081" n="0312b03"/>法不成。故因明云。能别不极成者。如<persName>佛</persName>弟子对数 <lb ed="X" n="0663a10"/><lb ed="R081" n="0312b04"/>论师。立声壞灭。法自相相违因者。如说声常。所作 <lb ed="X" n="0663a11"/><lb ed="R081" n="0312b05"/>性故。此因唯于异品中有。是故相违。能立法不成 <lb ed="X" n="0663a12"/><lb ed="R081" n="0312b06"/>者。如说声常。无质碍故。犹如极微。次立量破云。我 <lb ed="X" n="0663a13"/><lb ed="R081" n="0312b07"/>是有法。常遍为宗。因云。应不随身受苦乐等。喩如 <lb ed="X" n="0663a14"/><lb ed="R081" n="0312b08"/>虚空。故因明疏云。对敌申量。三分圆明。开晓于宾。 <lb ed="X" n="0663a15"/><lb ed="R081" n="0312b09"/>名真能立。斥量非圆。弹文有谬。示悟于主。名真能 <lb ed="X" n="0663a16"/><lb ed="R081" n="0312b10"/>破。对敌申量。三分缺谬。非晓于敌。名似能立。妄斥 <lb ed="X" n="0663a17"/><lb ed="R081" n="0312b11"/>非圆。弹文有谬。不悟于主。名似能破。由彼敌对申 <lb ed="X" n="0663a18"/><lb ed="R081" n="0312b12"/>量。而三支有谬。不得圆满。故先出其量。次即借其 <lb ed="X" n="0663a19"/><lb ed="R081" n="0312b13"/>量以破之。即彼为似能立。而我为真能破。所谓夺 <lb ed="X" n="0663a20"/><lb ed="R081" n="0312b14"/>贼枪杀贼也。次约同异破。又若所执我体。既同虚 <lb ed="X" n="0663a21"/><lb ed="R081" n="0312b15"/>空。周遍一切。则汝所执我体。与彼有情所执我体。 <lb ed="X" n="0663a22"/><lb ed="R081" n="0312b16"/>同耶异耶。若汝所执之我与一切有情同一体者。 <lb ed="X" n="0663a23"/><lb ed="R081" n="0312b17"/>则一有情作业时。一切有情亦应同时作业。一有 <lb ed="X" n="0663a24"/><lb ed="R081" n="0312b18"/>情受报时。一切有情亦应同时受报。一有情成<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0663b" n="0663b"/> <lb ed="X" n="0663b01"/><lb ed="R081" n="0313a01"/>时。一切有情亦应同时成<persName>佛</persName>。若尔。便成大过。若汝 <lb ed="X" n="0663b02"/><lb ed="R081" n="0313a02"/>所执我与一切有情我各异者。一人之我体周遍。 <lb ed="X" n="0663b03"/><lb ed="R081" n="0313a03"/>多人之我体亦遍。既更互相遍。则一人之体。与多 <lb ed="X" n="0663b04"/><lb ed="R081" n="0313a04"/>人之体。混而为一。既混为一。则一人作业受报时。 <lb ed="X" n="0663b05"/><lb ed="R081" n="0313a05"/>应名一切作受。以一切我。同在一处。无别异故。若 <lb ed="X" n="0663b06"/><lb ed="R081" n="0313a06"/>谓我体虽遍。而作受各有所属。决非一作一切作 <lb ed="X" n="0663b07"/><lb ed="R081" n="0313a07"/>一受一切受者。亦无此理。以业果身三。与诸有情 <lb ed="X" n="0663b08"/><lb ed="R081" n="0313a08"/>我体和合而为一故。既和合为一。不得分为彼此。 <lb ed="X" n="0663b09"/><lb ed="R081" n="0313a09"/>各有所属。若谓属此而不属彼。则与常遍之理。又 <lb ed="X" n="0663b10"/><lb ed="R081" n="0313a10"/>不当矣。必也一作一切作。一受一切受。一解脱时。 <lb ed="X" n="0663b11"/><lb ed="R081" n="0313a11"/>一切亦解脱。所修所证。与一切我合。然後可名常 <lb ed="X" n="0663b12"/><lb ed="R081" n="0313a12"/>遍。今既不然。常遍之義。不成安立。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663b13"/><lb ed="R081" n="0313a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0663b1301">中亦非理所以者何<note place="inline">至</note>故彼所言如童竖戏。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663b14"/><lb ed="R081" n="0313a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0663b1401">次破捲舒不定我也。先出外量云。我体常住不定 <lb ed="X" n="0663b15"/><lb ed="R081" n="0313a15"/>为因。随身大小。有舒捲故。如油滴水。此因亦犯法 <lb ed="X" n="0663b16"/><lb ed="R081" n="0313a16"/>自相相违过。次申量破云。我体应非常住。有舒捲 <lb ed="X" n="0663b17"/><lb ed="R081" n="0313a17"/>故。如橐籥风。橐籥者。鼓风之器。鼓之则风出。不鼓 <lb ed="X" n="0663b18"/><lb ed="R081" n="0313a18"/>则无故。若谓我体定随身者。身有多物。应可分析 <lb ed="X" n="0663b19"/><lb ed="R081" n="0313b01"/>何者为我。色是我耶。受想等是我耶。若可分析。便 <lb ed="X" n="0663b20"/><lb ed="R081" n="0313b02"/>成多体。如何可执我体为一。故彼所说。如儿童竖 <lb ed="X" n="0663b21"/><lb ed="R081" n="0313b03"/>子戏谑之谈。岂有实義乎哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663b22"/><lb ed="R081" n="0313b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0663b2201">後亦非理所以者何<note place="inline">至</note>诸有往来非常一故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663b23"/><lb ed="R081" n="0313b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0663b2301">三破量小极微我也。先出外量云。我体常细。潜身 <lb ed="X" n="0663b24"/><lb ed="R081" n="0313b06"/>作业。犹如极微。次申量破云。我量至小。决不能令 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0663c" n="0663c"/> <lb ed="X" n="0663c01"/><lb ed="R081" n="0313b07"/>大身遍动。如蚍蜉撼树。若谓我量虽小。而能速疾 <lb ed="X" n="0663c02"/><lb ed="R081" n="0313b08"/>巡身。似遍动者。犹如火轮。若尔。则所执之我。亦非 <lb ed="X" n="0663c03"/><lb ed="R081" n="0313b09"/>一体。亦非常住。诸往来者。是生灭法。是和合法。非 <lb ed="X" n="0663c04"/><lb ed="R081" n="0313b10"/>常一故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0663c0401" n="0663c0401"/><anchor xml:id="beg0663c0401" n="0663c0401"/>已<anchor xml:id="end0663c0401"/>上六师三计。由彼宗因自相矛盾。故不 <lb ed="X" n="0663c05"/><lb ed="R081" n="0313b11"/>动于戈立见其败。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663c06"/><lb ed="R081" n="0313b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0663c0601">又所执我复有三种<note place="inline">至</note>三者与蕴非即非離。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663c07"/><lb ed="R081" n="0313b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0663c0701">此出小乘所计我有三种。一者即蕴。如言即色是 <lb ed="X" n="0663c08"/><lb ed="R081" n="0313b14"/>我。即受是我等。此正量部所计。二者離蕴。如離色 <lb ed="X" n="0663c09"/><lb ed="R081" n="0313b15"/>是我。離受是我等。此经部所计。三者与蕴。非即非 <lb ed="X" n="0663c10"/><lb ed="R081" n="0313b16"/>離。是犊子部所计。正量部亦有作此计者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663c11"/><lb ed="R081" n="0313b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0663c1101">初即蕴我理且不然<note place="inline">至</note>如虚空等非觉性故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663c12"/><lb ed="R081" n="0313b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0663c1201">先破即蕴我也。先约五蕴破。我应如蕴非常一故 <lb ed="X" n="0663c13"/><lb ed="R081" n="0314a01"/>者。常堕无常。常亦无常故。一堕于五。一我成五故。 <lb ed="X" n="0663c14"/><lb ed="R081" n="0314a02"/>立量云。我若即蕴。非常一故。犹如五蕴。次约五位 <lb ed="X" n="0663c15"/><lb ed="R081" n="0314a03"/>破。内色有质碍。我无质碍故。立量云。又内诸色。定 <lb ed="X" n="0663c16"/><lb ed="R081" n="0314a04"/>非实我。有质碍故。如外诸色。心心所法。待缘而有。 <lb ed="X" n="0663c17"/><lb ed="R081" n="0314a05"/>有间有断。我恒相续故。立量云。心心所法。亦非实 <lb ed="X" n="0663c18"/><lb ed="R081" n="0314a06"/>我。不恒相续。待众缘故。犹如甁等。我有知觉。馀行 <lb ed="X" n="0663c19"/><lb ed="R081" n="0314a07"/>馀色。幷无知觉。立量云。馀行馀色。亦非实我。非觉 <lb ed="X" n="0663c20"/><lb ed="R081" n="0314a08"/>性故。知虚空等。言馀者除心心所。及内色外所馀 <lb ed="X" n="0663c21"/><lb ed="R081" n="0314a09"/>不相应行。及外色也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663c22"/><lb ed="R081" n="0314a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0663c2201">中離蕴我理亦不然应如虚空无作受故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0663c23"/><lb ed="R081" n="0314a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0663c2301">次破離蕴我也。我蕴相離。两不相干。如眼与声。了 <lb ed="X" n="0663c24"/><lb ed="R081" n="0314a12"/>不相触。立量破云。我若離蕴。无作受故。喩如虚空。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0664a" n="0664a"/> <lb ed="X" n="0664a01"/><lb ed="R081" n="0314a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0664a0101">後俱非我理亦不然<note place="inline">至</note>故彼所执实我不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a02"/><lb ed="R081" n="0314a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0664a0201">三破与蕴我也。言汝既许依蕴而立实我。今既非 <lb ed="X" n="0664a03"/><lb ed="R081" n="0314a15"/>即蕴。又非離蕴。断非实我。故立量云。我非即蕴。亦 <lb ed="X" n="0664a04"/><lb ed="R081" n="0314a16"/>非離蕴。定非实故。应如甁等。甁等不即泥团。不離 <lb ed="X" n="0664a05"/><lb ed="R081" n="0314a17"/>泥团故。又既下。破犊子部中计。此部立三聚。一有 <lb ed="X" n="0664a06"/><lb ed="R081" n="0314a18"/>为聚。二无为聚。三非二聚。又立五法藏。三世为三。 <lb ed="X" n="0664a07"/><lb ed="R081" n="0314b01"/>无为为四。第五不可说藏。我在其中。以不可说有 <lb ed="X" n="0664a08"/><lb ed="R081" n="0314b02"/>为无为故。然此一部。诸部论师共推不受。呼为附 <lb ed="X" n="0664a09"/><lb ed="R081" n="0314b03"/><persName>佛</persName>法外道。以诸外道所计虽殊。皆立我故。故借彼 <lb ed="X" n="0664a10"/><lb ed="R081" n="0314b04"/>例破云。若汝既知不可说名有为无为。亦应当知 <lb ed="X" n="0664a11"/><lb ed="R081" n="0314b05"/>不可说为是我非我明矣。岂有非離非即之中而 <lb ed="X" n="0664a12"/><lb ed="R081" n="0314b06"/>有实我哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a13"/><lb ed="R081" n="0314b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0664a1301">又诸所执实有我体<note place="inline">至</note>故所执我理俱不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a14"/><lb ed="R081" n="0314b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0664a1401">上文分破外道小乘所执都无实我。下文总约根 <lb ed="X" n="0664a15"/><lb ed="R081" n="0314b09"/>尘识三种破。谓汝所执之我。是根耶。尘耶。识耶。先 <lb ed="X" n="0664a16"/><lb ed="R081" n="0314b10"/>约识破。故曰思虑。立量云。我若是识。应是无常。有 <lb ed="X" n="0664a17"/><lb ed="R081" n="0314b11"/>思虑故。如心心所。我若非识。应是无知。无思虑故。 <lb ed="X" n="0664a18"/><lb ed="R081" n="0314b12"/>如虚空等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a19"/><lb ed="R081" n="0314b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0664a1901">又诸所执实有我体<note place="inline">至</note>故所执我二俱不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a20"/><lb ed="R081" n="0314b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0664a2001">次约根破。故曰作用。立量云。我若是根。应是无常。 <lb ed="X" n="0664a21"/><lb ed="R081" n="0314b15"/>有作用故。如手足等。我若非根。应非实我。无作用 <lb ed="X" n="0664a22"/><lb ed="R081" n="0314b16"/>故。如兔角等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a23"/><lb ed="R081" n="0314b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0664a2301">又诸所执实有我体<note place="inline">至</note>正见翻令沉沦生死。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664a24"/><lb ed="R081" n="0314b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0664a2401">此约境破。故曰所缘。先征。次释云。若我体非是我 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0664b" n="0664b"/> <lb ed="X" n="0664b01"/><lb ed="R081" n="0315a01"/>见所缘之境。则汝执实我者。为猜𢜬。为妄说。若我 <lb ed="X" n="0664b02"/><lb ed="R081" n="0315a02"/>体即是我见所缘之境。则凡有我见者。当称正知 <lb ed="X" n="0664b03"/><lb ed="R081" n="0315a03"/>正解。不应目为顚倒众生。以真知灼见实有我体 <lb ed="X" n="0664b04"/><lb ed="R081" n="0315a04"/>故。又若必以我见为正。则应无我见者为邪。如何 <lb ed="X" n="0664b05"/><lb ed="R081" n="0315a05"/>圣教皆毁我见而赞无我。谓证涅槃者。皆无我见。 <lb ed="X" n="0664b06"/><lb ed="R081" n="0315a06"/>有我见者。沉沦生死。岂有著我见者。不沦生死而 <lb ed="X" n="0664b07"/><lb ed="R081" n="0315a07"/>证涅槃。无我见者。不证涅槃而沦生死者哉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b08"/><lb ed="R081" n="0315a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0664b0801">又诸我见不缘实我<note place="inline">至</note>随自妄情种种计度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b09"/><lb ed="R081" n="0315a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0664b0901">此总破能缘所缘皆非实我。以显正義。立量云。我 <lb ed="X" n="0664b10"/><lb ed="R081" n="0315a10"/>见是有法。不缘实我是宗。因云。有所缘故。喩如缘 <lb ed="X" n="0664b11"/><lb ed="R081" n="0315a11"/>馀心。又量云。我见所缘是有法。定非实我为宗。因 <lb ed="X" n="0664b12"/><lb ed="R081" n="0315a12"/>云。是所缘故。喩如所馀法。如我见不能缘馀心。则 <lb ed="X" n="0664b13"/><lb ed="R081" n="0315a13"/>我见不能缘实我。若馀心可缘。则实我亦可缘。如 <lb ed="X" n="0664b14"/><lb ed="R081" n="0315a14"/>所馀法既非实我。则我见所缘亦非实我。若所馀 <lb ed="X" n="0664b15"/><lb ed="R081" n="0315a15"/>法是实我者。我见所缘亦是实我。故知我见所缘 <lb ed="X" n="0664b16"/><lb ed="R081" n="0315a16"/>非实我。而我见亦不缘实我也。廣百论亦云。我见 <lb ed="X" n="0664b17"/><lb ed="R081" n="0315a17"/>决定不缘实我。男女等相所杂糅故。如缘身等。起 <lb ed="X" n="0664b18"/><lb ed="R081" n="0315a18"/>男等相所杂糅心。又我见境非是实我。男女相心 <lb ed="X" n="0664b19"/><lb ed="R081" n="0315b01"/>之所缘故。犹如身等。问。我见既不缘实我是缘何 <lb ed="X" n="0664b20"/><lb ed="R081" n="0315b02"/>等。答。但缘内识变现五蕴似我之相。随自妄情。周 <lb ed="X" n="0664b21"/><lb ed="R081" n="0315b03"/>遍计度以为实我。然非真有实我可缘也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b22"/><lb ed="R081" n="0315b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0664b2201">然诸我执<note place="inline">至</note>数数修习勝生空观方能除灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664b23"/><lb ed="R081" n="0315b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0664b2301">此下略示二种我执生起之处。及修断之相。言俱 <lb ed="X" n="0664b24"/><lb ed="R081" n="0315b06"/>生者。与身俱生。任运转故。言分别者。思虑计度而 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0664c" n="0664c"/> <lb ed="X" n="0664c01"/><lb ed="R081" n="0315b07"/>生起故。俱生我执下。正显俱生异于分别也。十地 <lb ed="X" n="0664c02"/><lb ed="R081" n="0315b08"/>论云。远随现行不作意缘。无始至今。任运而有。不 <lb ed="X" n="0664c03"/><lb ed="R081" n="0315b09"/>假作意分别寻伺。如小孩貌。见母生喜。是俱生贪。 <lb ed="X" n="0664c04"/><lb ed="R081" n="0315b10"/>见人啼哭。是俱生嗔。不假别缘。任运起故。古德云。 <lb ed="X" n="0664c05"/><lb ed="R081" n="0315b11"/>学道之人不识真。只为从前认识神。无量劫来生 <lb ed="X" n="0664c06"/><lb ed="R081" n="0315b12"/>死本。痴人唤作本来人。轲书所言赤子之心。良知 <lb ed="X" n="0664c07"/><lb ed="R081" n="0315b13"/>良能。皆此类摄。此有二种。一是第七托第八见分 <lb ed="X" n="0664c08"/><lb ed="R081" n="0315b14"/>为本质。自变影像为相分境。缘此相分。执为实我。 <lb ed="X" n="0664c09"/><lb ed="R081" n="0315b15"/>名俱生执。此执念念无间。名常相续。二是第六缘 <lb ed="X" n="0664c10"/><lb ed="R081" n="0315b16"/>五取蕴。或总缘为我。或别缘为我。言总缘者。谓第 <lb ed="X" n="0664c11"/><lb ed="R081" n="0315b17"/>六托识所变蕴相而为本质。自变影像为相分境。 <lb ed="X" n="0664c12"/><lb ed="R081" n="0315b18"/>缘此相分。执为实我。别缘者。谓执色为我。执受为 <lb ed="X" n="0664c13"/><lb ed="R081" n="0316a01"/>我等。皆是托质变影而为所缘。执为实我。亦名俱 <lb ed="X" n="0664c14"/><lb ed="R081" n="0316a02"/>生。此执或起或灭。名有间断。此二俱生。细故难断。 <lb ed="X" n="0664c15"/><lb ed="R081" n="0316a03"/>从无始来任运转故。直至修道位中。修习勝生空 <lb ed="X" n="0664c16"/><lb ed="R081" n="0316a04"/>观地地渐断。至金刚心。方能断尽。言勝生空者。拣 <lb ed="X" n="0664c17"/><lb ed="R081" n="0316a05"/>异见道生空。故曰勝也。问云。何以不言我空人空。 <lb ed="X" n="0664c18"/><lb ed="R081" n="0316a06"/>而言生空。答。若言人空。不该馀趣。若言我空。有执 <lb ed="X" n="0664c19"/><lb ed="R081" n="0316a07"/>外法以为我者。故言生空以混融之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664c20"/><lb ed="R081" n="0316a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0664c2001">分别我执<note place="inline">至</note>观一切法生空真如即能除灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0664c21"/><lb ed="R081" n="0316a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0664c2101">外缘者。对内因言。即邪教邪分别也。邪教所说蕴 <lb ed="X" n="0664c22"/><lb ed="R081" n="0316a10"/>相我相。即前外道小乘所执心外实蕴实我。此二 <lb ed="X" n="0664c23"/><lb ed="R081" n="0316a11"/>我执。粗故易断。见道位中。初地初心生空遍行真 <lb ed="X" n="0664c24"/><lb ed="R081" n="0316a12"/>如现在前时。一时顿断。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0665a" n="0665a"/> <lb ed="X" n="0665a01"/><lb ed="R081" n="0316a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0665a0101">如是所说一切我执<note place="inline">至</note>五取蕴相妄执为我。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665a02"/><lb ed="R081" n="0316a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0665a0201">此结二种我执也。如是所说一切我执者。牒上二 <lb ed="X" n="0665a03"/><lb ed="R081" n="0316a15"/>种我执也。自心外蕴或有或无者。宗镜云。能缘缘 <lb ed="X" n="0665a04"/><lb ed="R081" n="0316a16"/>不著处。即名心外疏所缘缘。第七计我。心外之法 <lb ed="X" n="0665a05"/><lb ed="R081" n="0316a17"/>或是于有。以第七未转依位。必仗外质故。第六计 <lb ed="X" n="0665a06"/><lb ed="R081" n="0316a18"/>我。心外之法或是于无。此识行相猛利。于一切位。 <lb ed="X" n="0665a07"/><lb ed="R081" n="0316b01"/>能自在转故。自心内蕴一切皆有者。能缘缘得著 <lb ed="X" n="0665a08"/><lb ed="R081" n="0316b02"/>处。即名心内亲所缘缘。不问即離。计为我者。影像 <lb ed="X" n="0665a09"/><lb ed="R081" n="0316b03"/>相分必是有故。是故下。结示。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665a10"/><lb ed="R081" n="0316b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0665a1001">然诸蕴相从缘生故<note place="inline">至</note>一切皆缘五取蕴起。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665a11"/><lb ed="R081" n="0316b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0665a1101">问云。五取蕴相。与所计我。孰有孰无。立量答云。然 <lb ed="X" n="0665a12"/><lb ed="R081" n="0316b06"/>诸蕴相决定似有。仗因托缘而得生故。犹如幻事。 <lb ed="X" n="0665a13"/><lb ed="R081" n="0316b07"/>又量云。妄所执我。决定非有。横计度故。如毕竟无。 <lb ed="X" n="0665a14"/><lb ed="R081" n="0316b08"/>故契经下。引证。色等五法。具摄有为。众缘积聚。共 <lb ed="X" n="0665a15"/><lb ed="R081" n="0316b09"/>所作故。无有少法一缘所生。故名为蕴。烦恼名取 <lb ed="X" n="0665a16"/><lb ed="R081" n="0316b10"/>蕴。从取生故名取蕴。如草糠火。或蕴属取。故名取 <lb ed="X" n="0665a17"/><lb ed="R081" n="0316b11"/>蕴。如帝王臣。或蕴生取。故名取蕴。如花果树。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665a18"/><lb ed="R081" n="0316b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0665a1801">实我若无云何得有<note place="inline">至</note>于汝有失非于我宗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665a19"/><lb ed="R081" n="0316b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0665a1901">此破我有三世难。难云。世人以有我故。则能忆过 <lb ed="X" n="0665a20"/><lb ed="R081" n="0316b14"/>去。识现在。诵习未来。益我损我。为恩为怨等事。今 <lb ed="X" n="0665a21"/><lb ed="R081" n="0316b15"/>言我非实有。则忆念三世者谁耶。先约体破。言汝 <lb ed="X" n="0665a22"/><lb ed="R081" n="0316b16"/>所执之我。既常不变。三世皆如。则是现在同于过 <lb ed="X" n="0665a23"/><lb ed="R081" n="0316b17"/>去。过去亦同现在。若是现在同过去者。则我体常 <lb ed="X" n="0665a24"/><lb ed="R081" n="0316b18"/>无。若我体常无。三世恩怨亦应常无。谁为忆识诵 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0665b" n="0665b"/> <lb ed="X" n="0665b01"/><lb ed="R081" n="0317a01"/>习。若是过去同现在者。则我体常有。若我体常有。 <lb ed="X" n="0665b02"/><lb ed="R081" n="0317a02"/>三世恩怨亦应常有。何须忆识诵习。所以者何。以 <lb ed="X" n="0665b03"/><lb ed="R081" n="0317a03"/>後与前。体无别故。次约用破。若谓我体本无变易。 <lb ed="X" n="0665b04"/><lb ed="R081" n="0317a04"/>而我之用前後变易。而有忆识诵习等事者。理亦 <lb ed="X" n="0665b05"/><lb ed="R081" n="0317a05"/>不然。以体与用。不相離故。用不離体。体常而用亦 <lb ed="X" n="0665b06"/><lb ed="R081" n="0317a06"/>常。则我用不应有变。体不離用。用变而体亦应变。 <lb ed="X" n="0665b07"/><lb ed="R081" n="0317a07"/>则我体不应言常。进退推求。不得言我能忆念诵 <lb ed="X" n="0665b08"/><lb ed="R081" n="0317a08"/>习三世恩怨等事。次显正義云。然诸有情恩怨等 <lb ed="X" n="0665b09"/><lb ed="R081" n="0317a09"/>事。是本识中任持一类相续不断之种子。由此种 <lb ed="X" n="0665b10"/><lb ed="R081" n="0317a10"/>子。与一切法更互为因。念念受熏。故有忆识诵习 <lb ed="X" n="0665b11"/><lb ed="R081" n="0317a11"/>恩怨等。非谓实我能缘也。故楞严云。汝等昔年睹 <lb ed="X" n="0665b12"/><lb ed="R081" n="0317a12"/>一奇物。经历年岁。忆忘俱无。于後忽然覆睹前异。 <lb ed="X" n="0665b13"/><lb ed="R081" n="0317a13"/>记忆宛然。曾不遗失。则汝精了湛不摇中。念念受 <lb ed="X" n="0665b14"/><lb ed="R081" n="0317a14"/>熏。有何筹算。故知实我不缘三世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665b15"/><lb ed="R081" n="0317a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0665b1501">若无实我谁能造业<note place="inline">至</note>造业受果于理无违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665b16"/><lb ed="R081" n="0317a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0665b1601">此破我能作受难。难云。若无实我。谁为造业。谁为 <lb ed="X" n="0665b17"/><lb ed="R081" n="0317a17"/>受果。先立量破云。实我不能作受。无变易故。犹如 <lb ed="X" n="0665b18"/><lb ed="R081" n="0317a18"/>虚空。又量云。实我若能作受。有变易故。应是无常。 <lb ed="X" n="0665b19"/><lb ed="R081" n="0317b01"/>次出正義云。然诸有情能造受者。皆是八种心王。 <lb ed="X" n="0665b20"/><lb ed="R081" n="0317b02"/>及诸心所。发业润生。内因外缘。熏习之力。故有善 <lb ed="X" n="0665b21"/><lb ed="R081" n="0317b03"/>业恶业受报好醜等事。非是实我能作受也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665b22"/><lb ed="R081" n="0317b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0665b2201">我若实无谁于生死<note place="inline">至</note>愚者于中妄执为我。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665b23"/><lb ed="R081" n="0317b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0665b2301">此破我有厌求难。难云。若无实我。谁沦生死。谁证 <lb ed="X" n="0665b24"/><lb ed="R081" n="0317b06"/>涅槃。先立量破云。我体既常。无生灭故。犹如虚空。 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0665c" n="0665c"/> <lb ed="X" n="0665c01"/><lb ed="R081" n="0317b07"/>何为厌捨。我体既常。无苦恼故。亦如虚空。何为求 <lb ed="X" n="0665c02"/><lb ed="R081" n="0317b08"/>趣。故彼所执我体为常。是为自害。次显正義。然诸 <lb ed="X" n="0665c03"/><lb ed="R081" n="0317b09"/>有情。因烦恼力。造诸恶业。故有轮迴。因患生死。厌 <lb ed="X" n="0665c04"/><lb ed="R081" n="0317b10"/>三界故。求趣涅槃。由此故知定非实我能为生死 <lb ed="X" n="0665c05"/><lb ed="R081" n="0317b11"/>涅槃苦乐因果。但有诸识前灭後生。因果相续。如 <lb ed="X" n="0665c06"/><lb ed="R081" n="0317b12"/>秤两头。低昂时等。故知一切因果。不離本识。然由 <lb ed="X" n="0665c07"/><lb ed="R081" n="0317b13"/>妄熏习故。似我相现。愚者昧此执为实我。所以论 <lb ed="X" n="0665c08"/><lb ed="R081" n="0317b14"/>师一往破除我执。直显我空。良有意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665c09"/><lb ed="R081" n="0317b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0665c0901">如何识外实有诸法<note place="inline">至</note>是实非假现量所得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0665c10"/><lb ed="R081" n="0317b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0665c1001">上破我执<anchor xml:id="nkr_note_add_0665c1001" n="0665c1001"/><anchor xml:id="beg0665c1001" n="0665c1001"/>已<anchor xml:id="end0665c1001"/>竟。此下正破法执。问云。世出世间种 <lb ed="X" n="0665c11"/><lb ed="R081" n="0317b17"/>种诸法。皆是離心实有。如何谈唯识者。離识之外。 <lb ed="X" n="0665c12"/><lb ed="R081" n="0317b18"/>更无一法可得耶。答。外道馀乘所执外法。以理推 <lb ed="X" n="0665c13"/><lb ed="R081" n="0318a01"/>究。皆非有故。又问云。外道所执。云何非有。且数论 <lb ed="X" n="0665c14"/><lb ed="R081" n="0318a02"/>下。先答出彼计。梵语僧伽。此翻为数。数即慧数。数 <lb ed="X" n="0665c15"/><lb ed="R081" n="0318a03"/>度诸法根本立名。从数起论。名为数论。论能生数。 <lb ed="X" n="0665c16"/><lb ed="R081" n="0318a04"/>亦名数论。本源即是<name role="" type="person">迦毘罗</name>造。金七十论。即自在 <lb ed="X" n="0665c17"/><lb ed="R081" n="0318a05"/>黑造。二十五谛是其计也。准百论云。从冥生觉。从 <lb ed="X" n="0665c18"/><lb ed="R081" n="0318a06"/>觉生我知。从我知生五唯量。从五唯生五大。从五 <lb ed="X" n="0665c19"/><lb ed="R081" n="0318a07"/>大生十一根。神我为主。常觉相。处中不败不壞。摄 <lb ed="X" n="0665c20"/><lb ed="R081" n="0318a08"/>受诸法。今依金七十论释。二十五谛。总略为三。处 <lb ed="X" n="0665c21"/><lb ed="R081" n="0318a09"/>中为四。廣为二十五。初总略为三者。一自性。二我 <lb ed="X" n="0665c22"/><lb ed="R081" n="0318a10"/>知。三变异。自性是第一谛。亦名勝性。未生大等。但 <lb ed="X" n="0665c23"/><lb ed="R081" n="0318a11"/>住自分。名为自性。若生大等。便名勝性。用增勝故。 <lb ed="X" n="0665c24"/><lb ed="R081" n="0318a12"/>智论云。谓外道通力至八万劫。八万劫外。冥无所 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0666a" n="0666a"/> <lb ed="X" n="0666a01"/><lb ed="R081" n="0318a13"/>知。故称冥谛。从此觉知初立故。二言我知者。即第 <lb ed="X" n="0666a02"/><lb ed="R081" n="0318a14"/>二十五谛神我也。三变异者。中间二十三谛是自 <lb ed="X" n="0666a03"/><lb ed="R081" n="0318a15"/>性所作。名为变异。故有三位。处中为四者。一本性 <lb ed="X" n="0666a04"/><lb ed="R081" n="0318a16"/>无变异。二大等亦本变。三十六但变异。四知者非 <lb ed="X" n="0666a05"/><lb ed="R081" n="0318a17"/>本变。一谓本性能生大等。故名为本。不从他生。故 <lb ed="X" n="0666a06"/><lb ed="R081" n="0318a18"/>非变异。二大我慢五唯。此七亦本亦变异。大从本 <lb ed="X" n="0666a07"/><lb ed="R081" n="0318b01"/>性生故变异。能生我慢故为本。慢从大生故变异。 <lb ed="X" n="0666a08"/><lb ed="R081" n="0318b02"/>能生五唯故为本。五唯从慢生故变异。能生五大 <lb ed="X" n="0666a09"/><lb ed="R081" n="0318b03"/>故为本。三五大五知根五业根及心平等根。但从 <lb ed="X" n="0666a10"/><lb ed="R081" n="0318b04"/>他生。故唯变异。不能生他。故不名本。四知者。即我 <lb ed="X" n="0666a11"/><lb ed="R081" n="0318b05"/>知为体。故不从他生。亦不能生他。故非本非变。廣 <lb ed="X" n="0666a12"/><lb ed="R081" n="0318b06"/>有二十五。如百论所说。然都有九位。就其中二十 <lb ed="X" n="0666a13"/><lb ed="R081" n="0318b07"/>三谛自有七位。一大。二我心。三五唯量。四五大。五 <lb ed="X" n="0666a14"/><lb ed="R081" n="0318b08"/>五知根。六五作业根。七心平等根。兼其初後。故二 <lb ed="X" n="0666a15"/><lb ed="R081" n="0318b09"/>十五。问云。自性不可见。云何知有。答。因大等事从 <lb ed="X" n="0666a16"/><lb ed="R081" n="0318b10"/>自性生。有三德故。问。自性云何能与诸法为生因。 <lb ed="X" n="0666a17"/><lb ed="R081" n="0318b11"/>答。三德合故。三德者。梵语萨埵。剌阇。答摩。旧翻忧。 <lb ed="X" n="0666a18"/><lb ed="R081" n="0318b12"/>喜。暗。新翻贪嗔痴。由此自性。三德合故。能生二十 <lb ed="X" n="0666a19"/><lb ed="R081" n="0318b13"/>三法。自性是作者。神非作者。问。若非作者。何用我 <lb ed="X" n="0666a20"/><lb ed="R081" n="0318b14"/>为。答。为证義故。義之言境。证于境故。谓二十四谛。 <lb ed="X" n="0666a21"/><lb ed="R081" n="0318b15"/>是我所知。我是见者。而非作者。馀不能知。问。自性 <lb ed="X" n="0666a22"/><lb ed="R081" n="0318b16"/>是作者。我非作者。何因和合。偈答云。我求见三德。 <lb ed="X" n="0666a23"/><lb ed="R081" n="0318b17"/>自性为独存。如跛盲人合。由義生世间。言我求见 <lb ed="X" n="0666a24"/><lb ed="R081" n="0318b18"/>三德者。谓我有如是意。我今当见三德自性。故我 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0666b" n="0666b"/> <lb ed="X" n="0666b01"/><lb ed="R081" n="0319a01"/>与自性合。言自性为独存者。我是困苦人。唯有能 <lb ed="X" n="0666b02"/><lb ed="R081" n="0319a02"/>见故。自性为他。令得独存。如跛盲人合者。自性与 <lb ed="X" n="0666b03"/><lb ed="R081" n="0319a03"/>我合。亦如盲与跛合。以我为跛。不能作故。自性为 <lb ed="X" n="0666b04"/><lb ed="R081" n="0319a04"/>盲。不能见故。此二合故。能生世间。与我受用。如跛 <lb ed="X" n="0666b05"/><lb ed="R081" n="0319a05"/>盲各达所在。各得分位。我见自性时。即得解脱。令 <lb ed="X" n="0666b06"/><lb ed="R081" n="0319a06"/>我独存。问。<anchor xml:id="nkr_note_add_0666b0601" n="0666b0601"/><anchor xml:id="beg0666b0601" n="0666b0601"/>已<anchor xml:id="end0666b0601"/>说和合能生世间。是生次第云何。偈 <lb ed="X" n="0666b07"/><lb ed="R081" n="0319a07"/>答云。自性次第生。大我慢十六。十六内有五。从此 <lb ed="X" n="0666b08"/><lb ed="R081" n="0319a08"/>生五大。谓自性先生大。大者。增长義。自性相增故。 <lb ed="X" n="0666b09"/><lb ed="R081" n="0319a09"/>此大亦名觉。亦名想。亦名智。大次生我执。我执者。 <lb ed="X" n="0666b10"/><lb ed="R081" n="0319a10"/>自性起用。观察于我知。我知须境故。亦名我慢。亦 <lb ed="X" n="0666b11"/><lb ed="R081" n="0319a11"/>名五大初。次慢生十六者。即五唯量。五知根。五作 <lb ed="X" n="0666b12"/><lb ed="R081" n="0319a12"/>业根。及心平等根。此意总明十六皆从慢生。就十 <lb ed="X" n="0666b13"/><lb ed="R081" n="0319a13"/>六中。先生五唯。五唯生五大。五大生十一根。初生 <lb ed="X" n="0666b14"/><lb ed="R081" n="0319a14"/>五唯量者。一声。二触。三色。四味。五香。此五各有体 <lb ed="X" n="0666b15"/><lb ed="R081" n="0319a15"/>有能。有缘量故。唯是定故。定用此成五大故。从声 <lb ed="X" n="0666b16"/><lb ed="R081" n="0319a16"/>唯生空大。触唯生风大。色唯生火大。味唯生水大。 <lb ed="X" n="0666b17"/><lb ed="R081" n="0319a17"/>香唯生地大。次五大生十一根者。先生五知根。次 <lb ed="X" n="0666b18"/><lb ed="R081" n="0319a18"/>生五业根。後生心平等根。云何五大生五知根。谓 <lb ed="X" n="0666b19"/><lb ed="R081" n="0319b01"/>声唯生空大。空大成耳根。是故耳还闻声。触唯生 <lb ed="X" n="0666b20"/><lb ed="R081" n="0319b02"/>风大。风大成身根。是故身根还受触。色唯生火大。 <lb ed="X" n="0666b21"/><lb ed="R081" n="0319b03"/>火大成眼根。是故眼根还见色。味唯生水大。水大 <lb ed="X" n="0666b22"/><lb ed="R081" n="0319b04"/>成舌根。是故舌根还知味。香唯生地大。地大成鼻 <lb ed="X" n="0666b23"/><lb ed="R081" n="0319b05"/>根。是故鼻根不闻地而闻香。次生五业根者。一语 <lb ed="X" n="0666b24"/><lb ed="R081" n="0319b06"/>具。二手。三足。四小便。五大便。即执。步。戏。笑。除也。心 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0666c" n="0666c"/> <lb ed="X" n="0666c01"/><lb ed="R081" n="0319b07"/>平等根者。分别为体。故论云。分别为心相。是相即 <lb ed="X" n="0666c02"/><lb ed="R081" n="0319b08"/>心事。六具五唯成。通缘诸境故。二十五我知者。以 <lb ed="X" n="0666c03"/><lb ed="R081" n="0319b09"/>思为我。云何知有我。积聚为他故。他者即是我。由 <lb ed="X" n="0666c04"/><lb ed="R081" n="0319b10"/>三德是生死因。由所转变。扰乱我故。不得解脱。知 <lb ed="X" n="0666c05"/><lb ed="R081" n="0319b11"/>二十三谛转变无常。生厌修道。自性隐迹。不生诸 <lb ed="X" n="0666c06"/><lb ed="R081" n="0319b12"/>谛。我便解脱。故偈云。我无缚无脱。无轮转生死。以 <lb ed="X" n="0666c07"/><lb ed="R081" n="0319b13"/>无三德故。无变异故。无作者故。问。若尔。谁为繫缚。 <lb ed="X" n="0666c08"/><lb ed="R081" n="0319b14"/>谁为解脱。答。轮转及繫缚。解脱唯自性。由自性变 <lb ed="X" n="0666c09"/><lb ed="R081" n="0319b15"/>异。故缚。若得<persName>正遍知</persName>。即得解脱。意明知二十三谛 <lb ed="X" n="0666c10"/><lb ed="R081" n="0319b16"/>为<persName>正遍知</persName>。明缚与脱不由于我。言我解脱者。约自 <lb ed="X" n="0666c11"/><lb ed="R081" n="0319b17"/>然解脱耳。此中言执我是思者。是彼所执无缚无 <lb ed="X" n="0666c12"/><lb ed="R081" n="0319b18"/>脱之神我。此神我。能受用冥性及三德所成大等 <lb ed="X" n="0666c13"/><lb ed="R081" n="0320a01"/>二十三法。以自性与三德。唯能作二十三法。不能 <lb ed="X" n="0666c14"/><lb ed="R081" n="0320a02"/>受用。能受用者是神我故。然彼所计大等二十三 <lb ed="X" n="0666c15"/><lb ed="R081" n="0320a03"/>法。虽由三德合成。皆是实有。是现量境。亲得受用 <lb ed="X" n="0666c16"/><lb ed="R081" n="0320a04"/>故。即今此方所计浑沌。如老子所云。杳杳冥冥。其 <lb ed="X" n="0666c17"/><lb ed="R081" n="0320a05"/>中有精。恍恍惚惚。其中有物。莊子云。至道之精。杳 <lb ed="X" n="0666c18"/><lb ed="R081" n="0320a06"/>杳冥冥。至道之极。昏昏默默者。皆冥谛也。此总认 <lb ed="X" n="0666c19"/><lb ed="R081" n="0320a07"/>一团无明为至道。翻此冥谛。便成大光明藏矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0666c20"/><lb ed="R081" n="0320a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0666c2001">彼执非理所以者何<note place="inline">至</note>如何可说现量得耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0666c21"/><lb ed="R081" n="0320a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0666c2101">先斥。次征。次立量破。言大等二十三法。一一都藉 <lb ed="X" n="0666c22"/><lb ed="R081" n="0320a10"/>三德和合而成。如军林甁车和合而有。便非实法。 <lb ed="X" n="0666c23"/><lb ed="R081" n="0320a11"/>如何可说现量得耶。故先出外量云。大等是有法。 <lb ed="X" n="0666c24"/><lb ed="R081" n="0320a12"/>是实非假。现量所得是宗。因云。三事合成故。此宗 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0667a" n="0667a"/> <lb ed="X" n="0667a01"/><lb ed="R081" n="0320a13"/>既云是实非假而因是三事合成。是宗因自相违 <lb ed="X" n="0667a02"/><lb ed="R081" n="0320a14"/>矣。故敌者反其宗以破之。立量云。大等是有法。应 <lb ed="X" n="0667a03"/><lb ed="R081" n="0320a15"/>假非实。非现量得是宗。因云。三事成故。喩如军林 <lb ed="X" n="0667a04"/><lb ed="R081" n="0320a16"/>等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667a05"/><lb ed="R081" n="0320a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0667a0501">又大等法若是实有<note place="inline">至</note>转变非常为例亦尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667a06"/><lb ed="R081" n="0320a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0667a0601">此以能生所生互破也。本事。即三德。意谓大等二 <lb ed="X" n="0667a07"/><lb ed="R081" n="0320b01"/>十三法是实有者。则同能生三德。非三合成。不得 <lb ed="X" n="0667a08"/><lb ed="R081" n="0320b02"/>称三德所生大等矣。以所生即如能生故。遂申量 <lb ed="X" n="0667a09"/><lb ed="R081" n="0320b03"/>破云。大等诸法。非三合成。是实有故。如三本事。若 <lb ed="X" n="0667a10"/><lb ed="R081" n="0320b04"/>三德即是二十三法。则三德亦当有三德合成。以 <lb ed="X" n="0667a11"/><lb ed="R081" n="0320b05"/>能生即如所生故。遂申量破云。萨埵等三。亦三合 <lb ed="X" n="0667a12"/><lb ed="R081" n="0320b06"/>成。即大等故。应如大等。转变下。例破。谓本事既能 <lb ed="X" n="0667a13"/><lb ed="R081" n="0320b07"/>转变。大等亦应转变。立量破云。大等诸法亦能转 <lb ed="X" n="0667a14"/><lb ed="R081" n="0320b08"/>变。是实有故。如三本事。大等既是非常。本事亦应 <lb ed="X" n="0667a15"/><lb ed="R081" n="0320b09"/>非常。立量破云。萨埵等三。亦应非常。即大等故。如 <lb ed="X" n="0667a16"/><lb ed="R081" n="0320b10"/>大等法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667a17"/><lb ed="R081" n="0320b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0667a1701">又三本事各多功能<note place="inline">至</note>馀亦应尔体无别故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667a18"/><lb ed="R081" n="0320b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0667a1801">此约体用相同破。功能。用也。若此三德各各能造 <lb ed="X" n="0667a19"/><lb ed="R081" n="0320b13"/>二十三法。则此三德各多功能。功能既多。则此三 <lb ed="X" n="0667a20"/><lb ed="R081" n="0320b14"/>德体亦应多。以体与用不相離故。体。即自性。廣百 <lb ed="X" n="0667a21"/><lb ed="R081" n="0320b15"/>论云。如是所执自性最勝。一分有用。变成大等。馀 <lb ed="X" n="0667a22"/><lb ed="R081" n="0320b16"/>分无能。无所转变。是即自体应成种种。成种种故。 <lb ed="X" n="0667a23"/><lb ed="R081" n="0320b17"/>定是非常。又三自性。一一皆有明躁昧等众多作 <lb ed="X" n="0667a24"/><lb ed="R081" n="0320b18"/>用。自性作用既许体同。以性随用。应成多体。自性 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0667b" n="0667b"/> <lb ed="X" n="0667b01"/><lb ed="R081" n="0321a01"/>最勝。无差别故。是则最勝体亦应多。体既成多。应 <lb ed="X" n="0667b02"/><lb ed="R081" n="0321a02"/>如大等。定是无常。若谓三德之体。既遍一处。一处 <lb ed="X" n="0667b03"/><lb ed="R081" n="0321a03"/>起用。转变诸法。馀一切处。亦应同时转变。以三德 <lb ed="X" n="0667b04"/><lb ed="R081" n="0321a04"/>之体。遍而无别故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667b05"/><lb ed="R081" n="0321a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0667b0501">许此三事体相各别<note place="inline">至</note>故不应言三合成一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667b06"/><lb ed="R081" n="0321a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0667b0601">此约体相各异破。纵许三德体相各别不相遍者。 <lb ed="X" n="0667b07"/><lb ed="R081" n="0321a07"/>如何和合共成一相。若谓未合成三。合时变一。理 <lb ed="X" n="0667b08"/><lb ed="R081" n="0321a08"/>亦不然。合与未合。三德之体无差别故。岂有未合 <lb ed="X" n="0667b09"/><lb ed="R081" n="0321a09"/>成三。合时成一之理耶。若谓三事其体虽异。而相 <lb ed="X" n="0667b10"/><lb ed="R081" n="0321a10"/>是同。故和合时。成一相者。便违<anchor xml:id="nkr_note_add_0667b1001" n="0667b1001"/><anchor xml:id="beg0667b1001" n="0667b1001"/>己<anchor xml:id="end0667b1001"/>宗体相是一。若 <lb ed="X" n="0667b11"/><lb ed="R081" n="0321a11"/>谓体异相同。无斯过者。则应体如相而冥然成一。 <lb ed="X" n="0667b12"/><lb ed="R081" n="0321a12"/>或应相如体而显然成三。如是则应一体合成一 <lb ed="X" n="0667b13"/><lb ed="R081" n="0321a13"/>相。或是三相合成三体。不应说言三体和合共成 <lb ed="X" n="0667b14"/><lb ed="R081" n="0321a14"/>一相。一相二字。若此中体相对辨。则一相是能变。 <lb ed="X" n="0667b15"/><lb ed="R081" n="0321a15"/>若下文总别对辨。则一相是所变。由此一相。成彼 <lb ed="X" n="0667b16"/><lb ed="R081" n="0321a16"/>一相。实无二也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667b17"/><lb ed="R081" n="0321a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0667b1701">又三是别大等是总<note place="inline">至</note>总亦应三如何见一。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667b18"/><lb ed="R081" n="0321a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0667b1801">此约总别相同破。三德是别相。大等是总相。以三 <lb ed="X" n="0667b19"/><lb ed="R081" n="0321b01"/>德共生一法故。若总别二相。既混合一处。则一不 <lb ed="X" n="0667b20"/><lb ed="R081" n="0321b02"/>成一。三不成三。云何三德和合共生一相。若谓三 <lb ed="X" n="0667b21"/><lb ed="R081" n="0321b03"/>德虽变。实不和合。成一相者。三德变时。既不和合。 <lb ed="X" n="0667b22"/><lb ed="R081" n="0321b04"/>与不变时无有差别。亦不应言成一色等。如何现 <lb ed="X" n="0667b23"/><lb ed="R081" n="0321b05"/>见三德成一色耶。若谓三德和合而成一相。则三 <lb ed="X" n="0667b24"/><lb ed="R081" n="0321b06"/>德别相。即应亡失。别相既失。三德之体亦应随相 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0667c" n="0667c"/> <lb ed="X" n="0667c01"/><lb ed="R081" n="0321b07"/>而失。体相既失。是将何物而成一相。若谓三德各 <lb ed="X" n="0667c02"/><lb ed="R081" n="0321b08"/>有总别二相。故虽成总相。亦不失别相者亦不然。 <lb ed="X" n="0667c03"/><lb ed="R081" n="0321b09"/>以不可说此三德各有大等总相。及三德别相故。 <lb ed="X" n="0667c04"/><lb ed="R081" n="0321b10"/>以大等总相。即是三德之别相故。若谓总相即别 <lb ed="X" n="0667c05"/><lb ed="R081" n="0321b11"/>相者。则大等总相上各各应有三德别相。如何但 <lb ed="X" n="0667c06"/><lb ed="R081" n="0321b12"/>见大等一色总相。不见三德别相耶。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667c07"/><lb ed="R081" n="0321b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0667c0701">若谓三体各有三相<note place="inline">至</note>体亦应各三以体即相故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667c08"/><lb ed="R081" n="0321b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0667c0801">此约三相和合破。若谓三德之体各各具有三相。 <lb ed="X" n="0667c09"/><lb ed="R081" n="0321b15"/>和合混杂。不见其三。但见一者。理亦不然。既三体 <lb ed="X" n="0667c10"/><lb ed="R081" n="0321b16"/>各有三相。寧有三相俱在而独见一者耶。既见为 <lb ed="X" n="0667c11"/><lb ed="R081" n="0321b17"/>一。则成一相。又如何知三事之有三相差别哉。若 <lb ed="X" n="0667c12"/><lb ed="R081" n="0321b18"/>彼三德一一皆具三相。即随有一德。能成色等诸 <lb ed="X" n="0667c13"/><lb ed="R081" n="0322a01"/>法。何所乏少。必待三德和合而成耶。若谓必待三 <lb ed="X" n="0667c14"/><lb ed="R081" n="0322a02"/>相和合而成一色。应一一事皆有三体。以体与相 <lb ed="X" n="0667c15"/><lb ed="R081" n="0322a03"/>无别异故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667c16"/><lb ed="R081" n="0322a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0667c1601">又大等法皆三合成<note place="inline">至</note>但是妄情计度为有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0667c17"/><lb ed="R081" n="0322a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0667c1701">此约众果皆同破。能造三德为因。所造大等为果。 <lb ed="X" n="0667c18"/><lb ed="R081" n="0322a06"/>唯量。即五唯量。诸大。即五大。诸根。即十一根。意谓 <lb ed="X" n="0667c19"/><lb ed="R081" n="0322a07"/>能造三德既同。则所造大等诸法悉无差别之相。 <lb ed="X" n="0667c20"/><lb ed="R081" n="0322a08"/>是则因果等法。皆不得成。既无差别。则一根应得 <lb ed="X" n="0667c21"/><lb ed="R081" n="0322a09"/>一切境。如眼根亦能闻声嗅香知味等。或应一境。 <lb ed="X" n="0667c22"/><lb ed="R081" n="0322a10"/>一切根所得。如一色唯。眼亦可见。耳亦可闻等。如 <lb ed="X" n="0667c23"/><lb ed="R081" n="0322a11"/>是。则世间尽合为一。而无现在情与非情净秽好 <lb ed="X" n="0667c24"/><lb ed="R081" n="0322a12"/>醜等物。亦无现量比量非量之境。则犯自教相违。 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0668a" n="0668a"/> <lb ed="X" n="0668a01"/><lb ed="R081" n="0322a13"/>及世间相违过。故下文云。便违三德我等体异。亦 <lb ed="X" n="0668a02"/><lb ed="R081" n="0322a14"/>违世间诸法差别。故彼所计皆非实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668a03"/><lb ed="R081" n="0322a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0668a0301">勝论所执实等句義多实有性现量所得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668a04"/><lb ed="R081" n="0322a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0668a0401">此六句義。即卫世师所计。亦云勝论。以六句義最 <lb ed="X" n="0668a05"/><lb ed="R081" n="0322a17"/>为勝故。其能造人。即成劫之末。外道嗢露迦。此云 <lb ed="X" n="0668a06"/><lb ed="R081" n="0322a18"/>鸺鹠仙人。即百论中优楼佉也。亦云米脐。以收碾 <lb ed="X" n="0668a07"/><lb ed="R081" n="0322b01"/>场糠秕中米脐食故。六句者。实句。德句。业句。大有 <lb ed="X" n="0668a08"/><lb ed="R081" n="0322b02"/>句。同异句。和合句也。言实者。谓诸法实体。德业所 <lb ed="X" n="0668a09"/><lb ed="R081" n="0322b03"/>依。名之为实。德业不依有等性故。实有九种。谓地。 <lb ed="X" n="0668a10"/><lb ed="R081" n="0322b04"/>水。火。风。空。时。方。我。意也。德。谓道德。有二十四。一色 <lb ed="X" n="0668a11"/><lb ed="R081" n="0322b05"/>二香。三味。四触。五数。六量。七别性。八合。九離。十彼 <lb ed="X" n="0668a12"/><lb ed="R081" n="0322b06"/>性。十一此性。十二觉。十三乐。十四苦。十五欲。十六 <lb ed="X" n="0668a13"/><lb ed="R081" n="0322b07"/>嗔。十七勤勇。十八重性。十九液性。二十润。二十一 <lb ed="X" n="0668a14"/><lb ed="R081" n="0322b08"/>行。二十二法。二十三非法。二十四声。如地有十四 <lb ed="X" n="0668a15"/><lb ed="R081" n="0322b09"/>德。水有十四德。火有十一德。风有九德。空有六德。 <lb ed="X" n="0668a16"/><lb ed="R081" n="0322b10"/>时有五德。方有五德。我有十四德。意有八德等。言 <lb ed="X" n="0668a17"/><lb ed="R081" n="0322b11"/>业者。作用动作義也。有五种。谓取。捨。屈。伸。行。如地 <lb ed="X" n="0668a18"/><lb ed="R081" n="0322b12"/>水风火意。是有动作。空方时我。是无动作。言大有 <lb ed="X" n="0668a19"/><lb ed="R081" n="0322b13"/>者。谓实德业三同一有故。離实德业外。别有一法 <lb ed="X" n="0668a20"/><lb ed="R081" n="0322b14"/>为体。由此大有有实等故。言同异性者。即实德业 <lb ed="X" n="0668a21"/><lb ed="R081" n="0322b15"/>三种上同异性。如地望地。有其同義。如地望水。有 <lb ed="X" n="0668a22"/><lb ed="R081" n="0322b16"/>其异義。地之同异。是地非水。水等亦然。此同异性。 <lb ed="X" n="0668a23"/><lb ed="R081" n="0322b17"/>亦離实等外有别体性。言和合者。谓诸法和聚。由 <lb ed="X" n="0668a24"/><lb ed="R081" n="0322b18"/>和合句。如鸟飞空。忽至树枝。住而不去。由和合故。 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0668b" n="0668b"/> <lb ed="X" n="0668b01"/><lb ed="R081" n="0323a01"/>令有住等。然此有性。同异二句。互有开合。如淸凉 <lb ed="X" n="0668b02"/><lb ed="R081" n="0323a02"/>开有性为二句。合同异为一句。勝论开同异为二 <lb ed="X" n="0668b03"/><lb ed="R081" n="0323a03"/>句。合有性为一句。據勝论释。同義者。即有性。由实 <lb ed="X" n="0668b04"/><lb ed="R081" n="0323a04"/>德业三。同一有故。以同有实德业三实体故。有诠 <lb ed="X" n="0668b05"/><lb ed="R081" n="0323a05"/>智因。此即不離实德业之有性也。言异義者。即離 <lb ed="X" n="0668b06"/><lb ed="R081" n="0323a06"/>实德业外。别有一法为体。以離此外。别有体性。故 <lb ed="X" n="0668b07"/><lb ed="R081" n="0323a07"/>有遮表之言。此即離实德业外之有性也。此外道 <lb ed="X" n="0668b08"/><lb ed="R081" n="0323a08"/>计此六句。皆是实有。现量可得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668b09"/><lb ed="R081" n="0323a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0668b0901">彼执非理所以者何<note place="inline">至</note>应非離识有实自性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668b10"/><lb ed="R081" n="0323a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0668b1001">此约常无常二宗破。先斥。次征。後破。且汝所执诸 <lb ed="X" n="0668b11"/><lb ed="R081" n="0323a11"/>句義中诸常住者。能生果否。若能生果。便有作用。 <lb ed="X" n="0668b12"/><lb ed="R081" n="0323a12"/>应是无常。遂申量云。诸常住者。应是无常。有作用 <lb ed="X" n="0668b13"/><lb ed="R081" n="0323a13"/>故。如所生果。若不生果。应非实有。遂申量云。诸常 <lb ed="X" n="0668b14"/><lb ed="R081" n="0323a14"/>住者。应非離识实有自性。无作用故。如兔角等。诸 <lb ed="X" n="0668b15"/><lb ed="R081" n="0323a15"/>句義中诸无常者。有质碍故。若有质碍。定非实有。 <lb ed="X" n="0668b16"/><lb ed="R081" n="0323a16"/>遂申量云。诸无常法。非实有性。有质碍故。有方分 <lb ed="X" n="0668b17"/><lb ed="R081" n="0323a17"/>故。可分析故。如军林等。若无质碍。应非实有。遂申 <lb ed="X" n="0668b18"/><lb ed="R081" n="0323a18"/>量云。诸无常法。应非離识有实自性。无质碍故。如 <lb ed="X" n="0668b19"/><lb ed="R081" n="0323b01"/>心心所。如上两宗。各有二量。前量约所执破。後量 <lb ed="X" n="0668b20"/><lb ed="R081" n="0323b02"/>约唯识破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668b21"/><lb ed="R081" n="0323b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0668b2101">又彼所执地水火风<note place="inline">至</note>亦非眼见实地水火风。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668b22"/><lb ed="R081" n="0323b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0668b2201">此约因宽不定破。碍无碍法。皆共此因故。立量破 <lb ed="X" n="0668b23"/><lb ed="R081" n="0323b05"/>云。地水火风是有法。应非有碍是宗。因云实句義 <lb ed="X" n="0668b24"/><lb ed="R081" n="0323b06"/>摄。身根所触故。喩如坚湿暖动。又量云。即彼所执 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0668c" n="0668c"/> <lb ed="X" n="0668c01"/><lb ed="R081" n="0323b07"/>坚湿暖动是有法。应非无碍是宗。因云。德句義摄。 <lb ed="X" n="0668c02"/><lb ed="R081" n="0323b08"/>身根所触故。喩如地水火风。以身根所触之因。既 <lb ed="X" n="0668c03"/><lb ed="R081" n="0323b09"/>向有碍地水火风实句上合。复向无碍坚湿暖动 <lb ed="X" n="0668c04"/><lb ed="R081" n="0323b10"/>德句上转。遂成不定。故有碍地水火风。即如无碍 <lb ed="X" n="0668c05"/><lb ed="R081" n="0323b11"/>坚湿暖动。无碍坚湿暖动。即如有碍地水火风。以 <lb ed="X" n="0668c06"/><lb ed="R081" n="0323b12"/>同是身根所触因故。又地水火三。是有碍色。靑黄 <lb ed="X" n="0668c07"/><lb ed="R081" n="0323b13"/>等色。是无碍色。若俱是眼所见为因。此因既与有 <lb ed="X" n="0668c08"/><lb ed="R081" n="0323b14"/>质碍色合。复能向无质碍靑黄色上转。亦成不定。 <lb ed="X" n="0668c09"/><lb ed="R081" n="0323b15"/>遂申量云。又彼所执地水火三。应非有碍。实句義 <lb ed="X" n="0668c10"/><lb ed="R081" n="0323b16"/>摄。眼根所见故。喩如靑色等。即彼所执诸靑色等。 <lb ed="X" n="0668c11"/><lb ed="R081" n="0323b17"/>应非无碍。德句義摄。眼根所见故。如地水火三。故 <lb ed="X" n="0668c12"/><lb ed="R081" n="0323b18"/>因明云。共不定因者。如言声常。所量性故。常无常 <lb ed="X" n="0668c13"/><lb ed="R081" n="0324a01"/>品。皆共此因。是故不定。为如甁等所量性故。声是 <lb ed="X" n="0668c14"/><lb ed="R081" n="0324a02"/>无常。为是空等所量性故。声是其常。故知下。结破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668c15"/><lb ed="R081" n="0324a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0668c1501">又彼所执实句義中<note place="inline">至</note>许色根取故如地水火风。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668c16"/><lb ed="R081" n="0324a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0668c1601">此约碍无碍破。申量云。实句義中有碍常者。应是 <lb ed="X" n="0668c17"/><lb ed="R081" n="0324a05"/>无常。皆有碍故。如粗地等。诸句義中无质碍法。应 <lb ed="X" n="0668c18"/><lb ed="R081" n="0324a06"/>皆有碍。色根所取。故如地水火风。<anchor xml:id="nkr_note_add_0668c1801" n="0668c1801"/><anchor xml:id="beg0668c1801" n="0668c1801"/>已<anchor xml:id="end0668c1801"/>上总破实德 <lb ed="X" n="0668c19"/><lb ed="R081" n="0324a07"/>业三句。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668c20"/><lb ed="R081" n="0324a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0668c2001">又彼所执非实德等<note place="inline">至</note>故彼有性唯妄计度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0668c21"/><lb ed="R081" n="0324a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0668c2101">此破大有性也。大有性者。谓一切实德业句義和 <lb ed="X" n="0668c22"/><lb ed="R081" n="0324a10"/>合。一切根所取。于实德业。有诠智因。是谓有性。此 <lb ed="X" n="0668c23"/><lb ed="R081" n="0324a11"/>有性有二种。有不離实德业之有性。有離实德业 <lb ed="X" n="0668c24"/><lb ed="R081" n="0324a12"/>之有性。故因明云。有法自法相违因者。如说有性。 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0669a" n="0669a"/> <lb ed="X" n="0669a01"/><lb ed="R081" n="0324a13"/>非实非德非业。有一实故。有德业故。如同异性。此 <lb ed="X" n="0669a02"/><lb ed="R081" n="0324a14"/>量本鸺鹠仙人为五顶子说自悟六句法。初说实 <lb ed="X" n="0669a03"/><lb ed="R081" n="0324a15"/>德业三当体是实。五顶皆信。及与说大有性句能 <lb ed="X" n="0669a04"/><lb ed="R081" n="0324a16"/>有实等。離实德业外别有自体。五顶疑云。其实德 <lb ed="X" n="0669a05"/><lb ed="R081" n="0324a17"/>业体性不无。即是有性。寧離三外别有大有耶。仙人 <lb ed="X" n="0669a06"/><lb ed="R081" n="0324a18"/>见疑。复为说喩。如同异性。此性亦離实德业外别 <lb ed="X" n="0669a07"/><lb ed="R081" n="0324b01"/>有此同异性。五顶虽信同异之義。然犹不解離实 <lb ed="X" n="0669a08"/><lb ed="R081" n="0324b02"/>德业外别有大有。于是仙人立量云。有性是有法。 <lb ed="X" n="0669a09"/><lb ed="R081" n="0324b03"/>非实德业是宗。因云。有一实故。有德业故。喩如同 <lb ed="X" n="0669a10"/><lb ed="R081" n="0324b04"/>异性。故因明破云。此因如能成遮实等。如是亦能 <lb ed="X" n="0669a11"/><lb ed="R081" n="0324b05"/>成遮有性。俱决定故。此中先约唯识破。谓此大有 <lb ed="X" n="0669a12"/><lb ed="R081" n="0324b06"/>性。既離实德业外。决在唯识内。以非是实等所摄 <lb ed="X" n="0669a13"/><lb ed="R081" n="0324b07"/>故。若離实德业之大有性不離唯识。则離有性之 <lb ed="X" n="0669a14"/><lb ed="R081" n="0324b08"/>实德业亦不離识。以非是有性所摄故。遂申量云。 <lb ed="X" n="0669a15"/><lb ed="R081" n="0324b09"/>彼所执非实非德非业之大有性是有法。应非離 <lb ed="X" n="0669a16"/><lb ed="R081" n="0324b10"/>识有别自性是宗。因云。非是实等所摄故。喩如石 <lb ed="X" n="0669a17"/><lb ed="R081" n="0324b11"/>女儿。離大有之实德业是有法。亦非離识有别自 <lb ed="X" n="0669a18"/><lb ed="R081" n="0324b12"/>性宗。因云。以非有性所摄故。同喩如空花。二喩。一 <lb ed="X" n="0669a19"/><lb ed="R081" n="0324b13"/>是毕竟无。一是幻有。以有性是遍计。实德业是依 <lb ed="X" n="0669a20"/><lb ed="R081" n="0324b14"/>他故。次就彼宗自许破。又彼所执大有性。離实德 <lb ed="X" n="0669a21"/><lb ed="R081" n="0324b15"/>业外无别自性。以彼自宗。许大有性不離实德业 <lb ed="X" n="0669a22"/><lb ed="R081" n="0324b16"/>故。立量云。大有性是有法。应離实等无别自性宗。 <lb ed="X" n="0669a23"/><lb ed="R081" n="0324b17"/>因云。许非无故。喩如实德业等。次约有法差别相 <lb ed="X" n="0669a24"/><lb ed="R081" n="0324b18"/>违破。若離实德业外别有大有性。应名非大有性。 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0669b" n="0669b"/> <lb ed="X" n="0669b01"/><lb ed="R081" n="0325a01"/>以彼自宗许异实等。决定非有故。立量云。離实德 <lb ed="X" n="0669b02"/><lb ed="R081" n="0325a02"/>业大有性是有法。应非有性宗。因云。许异实德故。 <lb ed="X" n="0669b03"/><lb ed="R081" n="0325a03"/>喩如毕竟无。故因明云。有法差别相违因者。如即 <lb ed="X" n="0669b04"/><lb ed="R081" n="0325a04"/>此因。即于前宗有法差别作有缘性。亦能成立与 <lb ed="X" n="0669b05"/><lb ed="R081" n="0325a05"/>此相违作非有缘性。如遮实等。俱决定故。下例破。 <lb ed="X" n="0669b06"/><lb ed="R081" n="0325a06"/>如大有性自许非无。離实德等。无别有性。如何复 <lb ed="X" n="0669b07"/><lb ed="R081" n="0325a07"/>说实等離大有外有别有性。若離实等有法。有别 <lb ed="X" n="0669b08"/><lb ed="R081" n="0325a08"/>有性。应離非实等法。有别无性。既離无法无别无 <lb ed="X" n="0669b09"/><lb ed="R081" n="0325a09"/>性。应離有法无别有性。然彼所执離实德业。别有 <lb ed="X" n="0669b10"/><lb ed="R081" n="0325a10"/>有性现量可得者。妄也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669b11"/><lb ed="R081" n="0325a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0669b1101">又彼所执实德业性<note place="inline">至</note>故同异性唯假施设。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669b12"/><lb ed="R081" n="0325a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0669b1201">此破同异性也。同异性者。谓常于实转。依一实故。 <lb ed="X" n="0669b13"/><lb ed="R081" n="0325a13"/>是遮彼觉因。及表此觉因。名同异性。此同异性。即 <lb ed="X" n="0669b14"/><lb ed="R081" n="0325a14"/>实德业性也。言彼所执同异性。亦非離实德业外 <lb ed="X" n="0669b15"/><lb ed="R081" n="0325a15"/>有别体性。故曰不然。以决无同异性是離实德业 <lb ed="X" n="0669b16"/><lb ed="R081" n="0325a16"/>而有故。若同异性异实德业而有。则应实德业亦 <lb ed="X" n="0669b17"/><lb ed="R081" n="0325a17"/>離同异性而有。故立量互破云。若此同异性是有 <lb ed="X" n="0669b18"/><lb ed="R081" n="0325a18"/>法。非实德业性是宗。因云。异实德业故。喩如德业 <lb ed="X" n="0669b19"/><lb ed="R081" n="0325b01"/>实。则应实德业是有法。非实德业摄是宗。因云。异 <lb ed="X" n="0669b20"/><lb ed="R081" n="0325b02"/>实等性故。喩如德业实。既同异性非離实德业而 <lb ed="X" n="0669b21"/><lb ed="R081" n="0325b03"/>有。则实德业亦非離同异性而有。地等下。次准破。 <lb ed="X" n="0669b22"/><lb ed="R081" n="0325b04"/>地等诸性者。坚湿暖动也。地等体者。地水火风也。 <lb ed="X" n="0669b23"/><lb ed="R081" n="0325b05"/>若知離实等体无同异性。離同异性亦无实等体。 <lb ed="X" n="0669b24"/><lb ed="R081" n="0325b06"/>则知離坚等性无地等体。離地等体亦无坚等性。 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0669c" n="0669c"/> <lb ed="X" n="0669c01"/><lb ed="R081" n="0325b07"/>立量云。地等诸性是有法。非地等性是宗。因云。异 <lb ed="X" n="0669c02"/><lb ed="R081" n="0325b08"/>地等故。喩如水火等。地水风等是有法。非地等摄 <lb ed="X" n="0669c03"/><lb ed="R081" n="0325b09"/>是宗。因云。异地等性故。喩如水火等。如实下。次例 <lb ed="X" n="0669c04"/><lb ed="R081" n="0325b10"/>破。如同异性。離实德业无别同异性。则实等亦应 <lb ed="X" n="0669c05"/><lb ed="R081" n="0325b11"/>離同异性无别实性等。若離实德业有同异性。则 <lb ed="X" n="0669c06"/><lb ed="R081" n="0325b12"/>应離非实德业有非同异性。既離非实德业无非 <lb ed="X" n="0669c07"/><lb ed="R081" n="0325b13"/>同异性。则離实德业亦无同异性。故知離实德业 <lb ed="X" n="0669c08"/><lb ed="R081" n="0325b14"/>别有同异性现量可得者。但有言说。都无实義。廣 <lb ed="X" n="0669c09"/><lb ed="R081" n="0325b15"/>百论云。如勝義师。执同异性等是现量境。其理不 <lb ed="X" n="0669c10"/><lb ed="R081" n="0325b16"/>成。牛马等性。分别意识。于色等法假施设有。越诸 <lb ed="X" n="0669c11"/><lb ed="R081" n="0325b17"/>根境。非现量得。遍诸所依。无差别故。如和合体。彼 <lb ed="X" n="0669c12"/><lb ed="R081" n="0325b18"/>计第六和合句義其体是一。遍诸所依。非现量得。 <lb ed="X" n="0669c13"/><lb ed="R081" n="0326a01"/>同异等性。其義亦尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669c14"/><lb ed="R081" n="0326a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0669c1401">又彼所执和合句義<note place="inline">至</note>由前理故亦非实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669c15"/><lb ed="R081" n="0326a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0669c1501">此破和合句也。和合句者。谓令实等不離相属。此 <lb ed="X" n="0669c16"/><lb ed="R081" n="0326a04"/>诠智因。名和合性。先立量破云。彼和合句。定非实 <lb ed="X" n="0669c17"/><lb ed="R081" n="0326a05"/>有是宗。因云。非有实等诸法摄故。喩如毕竟无。彼 <lb ed="X" n="0669c18"/><lb ed="R081" n="0326a06"/>许下。例破。设执下。纵夺破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669c19"/><lb ed="R081" n="0326a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0669c1901">然彼实等非缘離识<note place="inline">至</note>亦是随情妄所施设。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0669c20"/><lb ed="R081" n="0326a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0669c2001">先立量总破所缘六句非现量得。以彼自许是所 <lb ed="X" n="0669c21"/><lb ed="R081" n="0326a09"/>知境故。所知。即比量也。以现量境。離筹度心。无分 <lb ed="X" n="0669c22"/><lb ed="R081" n="0326a10"/>别故。次立量破能缘六句智亦非现量智摄。实等 <lb ed="X" n="0669c23"/><lb ed="R081" n="0326a11"/>智者。即德句中觉也。悟一切境故。廣百论云。又彼 <lb ed="X" n="0669c24"/><lb ed="R081" n="0326a12"/>论说有实句義是现量境。理亦不然。所以者何。甁 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0670a" n="0670a"/> <lb ed="X" n="0670a01"/><lb ed="R081" n="0326a13"/>衣等物。分别意识。于色等法假施设有。云何执为 <lb ed="X" n="0670a02"/><lb ed="R081" n="0326a14"/>现量境。然彼论说甁衣等物。因德业实同异合故。 <lb ed="X" n="0670a03"/><lb ed="R081" n="0326a15"/>为眼所见。及身所触。故是根境现量所知。此必不 <lb ed="X" n="0670a04"/><lb ed="R081" n="0326a16"/>然。因德所引实智。非现量摄。谓因靑等暖等诸德 <lb ed="X" n="0670a05"/><lb ed="R081" n="0326a17"/>所引实智。定非见触现量所摄。非业同异实所引 <lb ed="X" n="0670a06"/><lb ed="R081" n="0326a18"/>生。依随馀相合所生故。如因香味所引实智。乃至 <lb ed="X" n="0670a07"/><lb ed="R081" n="0326b01"/>因同异性所引实智。亦非见触现量所摄。依随馀 <lb ed="X" n="0670a08"/><lb ed="R081" n="0326b02"/>相合所生故。如非实等所有诸智。由是应知一切 <lb ed="X" n="0670a09"/><lb ed="R081" n="0326b03"/>句假合生智。皆非真实缘彼现量。谓缘实智。非是 <lb ed="X" n="0670a10"/><lb ed="R081" n="0326b04"/>真实缘实现量。假合生故。如德等智。如是乃至缘 <lb ed="X" n="0670a11"/><lb ed="R081" n="0326b05"/>和合智。亦非真实缘彼现量。假合生故。如实等智。 <lb ed="X" n="0670a12"/><lb ed="R081" n="0326b06"/>故不应执六句義中有现量境。然外道所计现量。 <lb ed="X" n="0670a13"/><lb ed="R081" n="0326b07"/>皆是非量。故斥云。皆是妄所计度。非真现量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0670a14"/><lb ed="R081" n="0326b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0670a1401">有执有一大自在天<note place="inline">至</note>亦应顿起因常有故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0670a15"/><lb ed="R081" n="0326b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0670a1501">此投<g ref="#CB01926">灰</g>外道由见世间有情不随欲转。故作此计。 <lb ed="X" n="0670a16"/><lb ed="R081" n="0326b10"/>所以者何。现见世间有情。于彼因时。欲修净业。不 <lb ed="X" n="0670a17"/><lb ed="R081" n="0326b11"/>遂所欲。反更为恶。于彼果时。愿生善趣。不遂所欲。 <lb ed="X" n="0670a18"/><lb ed="R081" n="0326b12"/>返受诸苦。由见此故。彼作是思。世间诸物。必应别 <lb ed="X" n="0670a19"/><lb ed="R081" n="0326b13"/>有作者。生者。及变化者为彼物父。谓自在天。为万 <lb ed="X" n="0670a20"/><lb ed="R081" n="0326b14"/>物因。能生诸法。故斥破云。彼自在天若能生者。是 <lb ed="X" n="0670a21"/><lb ed="R081" n="0326b15"/>有作法。决定不常。不常则不遍。不遍则非真实。若 <lb ed="X" n="0670a22"/><lb ed="R081" n="0326b16"/>谓彼体必常必遍。体中自具一切功德。故能生者。 <lb ed="X" n="0670a23"/><lb ed="R081" n="0326b17"/>则应一切处一切时。顿生一切诸法。不必藉彼所 <lb ed="X" n="0670a24"/><lb ed="R081" n="0326b18"/>欲及众缘和合而生矣。若自在天。更待彼欲。及彼 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0670b" n="0670b"/> <lb ed="X" n="0670b01"/><lb ed="R081" n="0327a01"/>众缘。方能生者。便违自在一因之论。若谓自在遍 <lb ed="X" n="0670b02"/><lb ed="R081" n="0327a02"/>生诸法。即欲与缘亦从自生。不藉彼者。如是则欲 <lb ed="X" n="0670b03"/><lb ed="R081" n="0327a03"/>与缘亦应顿起。以彼一因常具足故。俱舍云。谓诸 <lb ed="X" n="0670b04"/><lb ed="R081" n="0327a04"/>世间若自在等一因生者。则应一切俱时而起。非 <lb ed="X" n="0670b05"/><lb ed="R081" n="0327a05"/>次第起。现见诸法次第而生。故知定非一因所起。 <lb ed="X" n="0670b06"/><lb ed="R081" n="0327a06"/>若执自在随欲故。令此法起。令此法灭。应非自在。 <lb ed="X" n="0670b07"/><lb ed="R081" n="0327a07"/>亦由乐欲差别生故。或差别欲。应一时生。所因自 <lb ed="X" n="0670b08"/><lb ed="R081" n="0327a08"/>在无差别故。若欲差别更待馀因不俱起者。则非 <lb ed="X" n="0670b09"/><lb ed="R081" n="0327a09"/>一切唯用自在一法为因。或所待因。亦应更待馀 <lb ed="X" n="0670b10"/><lb ed="R081" n="0327a10"/>因差别。方次第生。则所待因。应无边际。若谓自在 <lb ed="X" n="0670b11"/><lb ed="R081" n="0327a11"/>欲虽顿生。而诸世间不俱起者。由随自在欲所生 <lb ed="X" n="0670b12"/><lb ed="R081" n="0327a12"/>故。理亦不然。彼自在欲。前位与後无差别故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0670b13"/><lb ed="R081" n="0327a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0670b1301">馀执有一切大梵<note place="inline">至</note>生一切法皆同此破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0670b14"/><lb ed="R081" n="0327a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0670b1401">有执大梵天者。即第四韦陀论师。及第五安茶论 <lb ed="X" n="0670b15"/><lb ed="R081" n="0327a15"/>师所计。韦陀计那罗延天能生四姓。安茶计梵天 <lb ed="X" n="0670b16"/><lb ed="R081" n="0327a16"/>能生万物。提婆涅槃论云。从那罗延天脐中生大 <lb ed="X" n="0670b17"/><lb ed="R081" n="0327a17"/>莲花。华上有梵天祖公。彼梵天作一切命无命物。 <lb ed="X" n="0670b18"/><lb ed="R081" n="0327a18"/>从梵天口生婆罗门。两臂生刹利。两<g ref="#CB07324">髀</g>生毘舍。两 <lb ed="X" n="0670b19"/><lb ed="R081" n="0327b01"/>足生首陀。计时者。即时散外道。执一切物皆从时 <lb ed="X" n="0670b20"/><lb ed="R081" n="0327b02"/>生。以见种植等。众缘和合。有时生果。有时不生。时 <lb ed="X" n="0670b21"/><lb ed="R081" n="0327b03"/>有作用。或舒或卷。令彼条等随其荣悴。是时虽不 <lb ed="X" n="0670b22"/><lb ed="R081" n="0327b04"/>可见。以节气花实等。故知有时。计方者。即第五论 <lb ed="X" n="0670b23"/><lb ed="R081" n="0327b05"/>师。计从方生人。人生天地。灭後还入于方。故方是 <lb ed="X" n="0670b24"/><lb ed="R081" n="0327b06"/>一是常。是涅槃因。计本际者。即安茶论师。言过 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0670c" n="0670c"/> <lb ed="X" n="0670c01"/><lb ed="R081" n="0327b07"/>去初首。世间唯有大水。有大安茶出生。形如鸡卵。 <lb ed="X" n="0670c02"/><lb ed="R081" n="0327b08"/>颜如金色。後为两段。上则为天。下则为地。中间一 <lb ed="X" n="0670c03"/><lb ed="R081" n="0327b09"/>梵天。能作一切有命无命等物。案三王历云。天地 <lb ed="X" n="0670c04"/><lb ed="R081" n="0327b10"/>浑沌。盘古氏生其中。一日九变。神于天。圣于地。天 <lb ed="X" n="0670c05"/><lb ed="R081" n="0327b11"/>日高一丈。地日厚一丈。盘古亦长一丈。如此万八 <lb ed="X" n="0670c06"/><lb ed="R081" n="0327b12"/>千岁。然後天开地闢。盘古龙身人首。首极东西。足 <lb ed="X" n="0670c07"/><lb ed="R081" n="0327b13"/>极东西。左手极南。右手极北。开目成曙。合目成夜。 <lb ed="X" n="0670c08"/><lb ed="R081" n="0327b14"/>呼为暑。吸为寒。吹气成风雲。咤声为雷霆。盘古死。 <lb ed="X" n="0670c09"/><lb ed="R081" n="0327b15"/>头为甲。喉为乙。肩为丙。心为丁。胆为戊。脾为<anchor xml:id="nkr_note_add_0670c0901" n="0670c0901"/><anchor xml:id="beg0670c0901" n="0670c0901"/>己<anchor xml:id="end0670c0901"/>。脇 <lb ed="X" n="0670c10"/><lb ed="R081" n="0327b16"/>为庚。肺为辛。肾为壬。足为癸。目为日月。髭为星辰。 <lb ed="X" n="0670c11"/><lb ed="R081" n="0327b17"/>眉为斗枢。九窍为九州。乳为昆仑。膝为南嶽。股为 <lb ed="X" n="0670c12"/><lb ed="R081" n="0327b18"/>泰山。屍为鱼鼈。手为飞鸟。爪为龟龙。骨为金银。发 <lb ed="X" n="0670c13"/><lb ed="R081" n="0328a01"/>为草木。毫毛为凫鸭。齿为玉石。汗为雨。大肠为江 <lb ed="X" n="0670c14"/><lb ed="R081" n="0328a02"/>海。小肠为淮泗。膀胱为百川。面轮为洞庭。韦昭同 <lb ed="X" n="0670c15"/><lb ed="R081" n="0328a03"/>记曰。世俗相传。为盘古一日七十化。覆为天。偃为 <lb ed="X" n="0670c16"/><lb ed="R081" n="0328a04"/>地。八万岁乃死。此亦彷彿西域计梵天韦纽之类。 <lb ed="X" n="0670c17"/><lb ed="R081" n="0328a05"/>故叙于此。计自然者。即无因论师。计万物无因。自 <lb ed="X" n="0670c18"/><lb ed="R081" n="0328a06"/>然而生。自然而灭。此自然是常。是万物因。如<anchor xml:id="nkr_note_add_0670c1801" n="0670c1801"/><anchor xml:id="beg0670c1801" n="0670c1801"/>刺<anchor xml:id="end0670c1801"/>棘 <lb ed="X" n="0670c19"/><lb ed="R081" n="0328a07"/>自纤。乌色非染。鹄色非洗。或时暴风猝起。或时止 <lb ed="X" n="0670c20"/><lb ed="R081" n="0328a08"/>息。或时瀑河瀰漫。于一时间顿即空竭。或时果木 <lb ed="X" n="0670c21"/><lb ed="R081" n="0328a09"/>敷荣。或时衰悴。由是故起无因之见。此方莊老。大 <lb ed="X" n="0670c22"/><lb ed="R081" n="0328a10"/>略亦同。虚空者。即第九口力论师。计虚空是一是 <lb ed="X" n="0670c23"/><lb ed="R081" n="0328a11"/>常。是一切万物因。从空生风。风生火。火生暖。暖生 <lb ed="X" n="0670c24"/><lb ed="R081" n="0328a12"/>水。水生冻。坚作地。地生五穀。五穀生命。命没还归 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0671a" n="0671a"/> <lb ed="X" n="0671a01"/><lb ed="R081" n="0328a13"/>虚空。我。即前所破者。皆同此破者。例前自在破之。 <lb ed="X" n="0671a02"/><lb ed="R081" n="0328a14"/>若欲详明。须阅廣百显扬等论。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671a03"/><lb ed="R081" n="0328a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671a0301">有馀偏执明论声常<note place="inline">至</note>如甁衣等待众缘故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671a04"/><lb ed="R081" n="0328a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671a0401">明论者。即五明。谓因明。内明。声明。工巧明。医方明 <lb ed="X" n="0671a05"/><lb ed="R081" n="0328a17"/>也。定量者。决定不易。圣言量也。此即声论师单计 <lb ed="X" n="0671a06"/><lb ed="R081" n="0328a18"/>五明声论。表诠诸法。计以为常。次执一切声性是 <lb ed="X" n="0671a07"/><lb ed="R081" n="0328b01"/>常。不从缘生。待缘显发。如钟鼓待桴而响。金石待 <lb ed="X" n="0671a08"/><lb ed="R081" n="0328b02"/>考而鸣。文義待吐宣而显。故因明云。如立声为无 <lb ed="X" n="0671a09"/><lb ed="R081" n="0328b03"/>常。所作性故。对声显论。随一不成。以声显论。计声 <lb ed="X" n="0671a10"/><lb ed="R081" n="0328b04"/>相常住。无生无灭。然由吐宣。方能显了。下斥破云。 <lb ed="X" n="0671a11"/><lb ed="R081" n="0328b05"/>二俱非理。次立量破云。且明论声。应非常住。许能 <lb ed="X" n="0671a12"/><lb ed="R081" n="0328b06"/>诠故。如所馀声。以明论声。与所馀声。同是声性故。 <lb ed="X" n="0671a13"/><lb ed="R081" n="0328b07"/>次量云。馀声声体。亦非常住。待众缘故。如甁衣等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671a14"/><lb ed="R081" n="0328b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671a1401">有外道执地水火风<note place="inline">至</note>虽是无常而体实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671a15"/><lb ed="R081" n="0328b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671a1501">计极微者有二。一即外道路迦耶论师。计心法色 <lb ed="X" n="0671a16"/><lb ed="R081" n="0328b10"/>法皆极微作。然四大中最精灵者。能有缘虑。即为 <lb ed="X" n="0671a17"/><lb ed="R081" n="0328b11"/>心法。如色皆是四大。而灯发光。馀则不尔。故四大 <lb ed="X" n="0671a18"/><lb ed="R081" n="0328b12"/>中有能缘虑。二者计极微常。由不如实知缘起故。 <lb ed="X" n="0671a19"/><lb ed="R081" n="0328b13"/>谓由极微。能生粗色。渐析粗色。即极微性。是故粗 <lb ed="X" n="0671a20"/><lb ed="R081" n="0328b14"/>色无常。因量是常。言粗色者。即是子微。因量者。即 <lb ed="X" n="0671a21"/><lb ed="R081" n="0328b15"/>父母微。最初极微。名父母微。聚生诸色故。所生即 <lb ed="X" n="0671a22"/><lb ed="R081" n="0328b16"/>是子微。子微虽是无常。不越父母微。故是实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671a23"/><lb ed="R081" n="0328b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671a2301">彼亦非理所以者何<note place="inline">至</note>如何可说极微常住。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671a24"/><lb ed="R081" n="0328b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671a2401">先破极微不成常因。立量云。所执极微体应非实。 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0671b" n="0671b"/> <lb ed="X" n="0671b01"/><lb ed="R081" n="0329a01"/>有方分故。如蚁行等。次破极微不生果色。立量云。 <lb ed="X" n="0671b02"/><lb ed="R081" n="0329a02"/>所执极微。应不共聚生粗果色。无方分故。如心心 <lb ed="X" n="0671b03"/><lb ed="R081" n="0329a03"/>所。三破极微非常住。立量云。所执极微定非常住。 <lb ed="X" n="0671b04"/><lb ed="R081" n="0329a04"/>能。生果故。如彼所生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671b05"/><lb ed="R081" n="0329a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671b0501">又所生果不越因量<note place="inline">至</note>如粗果色处无别故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671b06"/><lb ed="R081" n="0329a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671b0601">四破果色不越因量。立量云。又所生果应非眼等 <lb ed="X" n="0671b07"/><lb ed="R081" n="0329a07"/>色根所取。不越因量。应如极微。以彼计极微。眼所 <lb ed="X" n="0671b08"/><lb ed="R081" n="0329a08"/>不取故。五约因果相混破。先牒转计。若谓果色与 <lb ed="X" n="0671b09"/><lb ed="R081" n="0329a09"/>因量合。非粗似粗。定是色根所取者。立量破云。所 <lb ed="X" n="0671b10"/><lb ed="R081" n="0329a10"/>执果色无粗德合。同因量故应如极微。或应极微。 <lb ed="X" n="0671b11"/><lb ed="R081" n="0329a11"/>亦粗德合。处无别故。如粗果色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671b12"/><lb ed="R081" n="0329a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671b1201">若谓果色遍在自因<note place="inline">至</note>由此亦非色根所取。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671b13"/><lb ed="R081" n="0329a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671b1301">六约果如因破。先牒转计。若谓果色遍在自因之 <lb ed="X" n="0671b14"/><lb ed="R081" n="0329a14"/>中。而自因之体非一。可名粗者。立量破云。所执果 <lb ed="X" n="0671b15"/><lb ed="R081" n="0329a15"/>色体应非一。处各别故。如所在因。果既如因。虽粗 <lb ed="X" n="0671b16"/><lb ed="R081" n="0329a16"/>亦细。是故粗色。亦非色根所取。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671b17"/><lb ed="R081" n="0329a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671b1701">若果多分合故成粗<note place="inline">至</note>则汝所执前後相违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671b18"/><lb ed="R081" n="0329a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671b1801">八因如果破。先牒计。多因下破。若谓粗色不由极 <lb ed="X" n="0671b19"/><lb ed="R081" n="0329b01"/>微。以果多分合成粗色。是色根取者。则多因极微。 <lb ed="X" n="0671b20"/><lb ed="R081" n="0329b02"/>亦可合成粗色。如此。则极微因色。足可成境。为色 <lb ed="X" n="0671b21"/><lb ed="R081" n="0329b03"/>所取。何待果色合成粗色。方成根境耶。若粗果色 <lb ed="X" n="0671b22"/><lb ed="R081" n="0329b04"/>既由多分合成。应非实有。则汝所执因果前後相 <lb ed="X" n="0671b23"/><lb ed="R081" n="0329b05"/>违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671b24"/><lb ed="R081" n="0329b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671b2401">又果与因俱有质碍<note place="inline">至</note>但是随情虚妄计度。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0671c" n="0671c"/> <lb ed="X" n="0671c01"/><lb ed="R081" n="0329b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671c0101">九约因果不相受入破。先立量破可知。次牒转计。 <lb ed="X" n="0671c02"/><lb ed="R081" n="0329b08"/>若谓果入因而因受。因入果而果受。如水入沙而 <lb ed="X" n="0671c03"/><lb ed="R081" n="0329b09"/>沙受。药入铜而铜受者。次破云。谁许沙能受水。铜 <lb ed="X" n="0671c04"/><lb ed="R081" n="0329b10"/>能受药。次纵夺破。若谓因果既相受入。诸分支離。 <lb ed="X" n="0671c05"/><lb ed="R081" n="0329b11"/>如相離物。不共生果。而自变成粗色者。若尔。不得 <lb ed="X" n="0671c06"/><lb ed="R081" n="0329b12"/>为一为常。以果色越因量故。又纵夺破。若谓因相 <lb ed="X" n="0671c07"/><lb ed="R081" n="0329b13"/>虽多。而果相是一体者。则得一分时。应得一切分。 <lb ed="X" n="0671c08"/><lb ed="R081" n="0329b14"/>以彼此皆一故。一即一切故。若不许一即一切。便 <lb ed="X" n="0671c09"/><lb ed="R081" n="0329b15"/>与理违。若许一即一切。便与事违。故彼所执。妄计 <lb ed="X" n="0671c10"/><lb ed="R081" n="0329b16"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0671c1001" n="0671c1001"/><anchor xml:id="beg0671c1001" n="0671c1001"/>已<anchor xml:id="end0671c1001"/>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671c11"/><lb ed="R081" n="0329b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671c1101">然诸外道品类虽多<note place="inline">至</note>色等应无靑黄等异。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671c12"/><lb ed="R081" n="0329b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671c1201">此总破四执。先叙执。有法。即所造之法。有性。即能 <lb ed="X" n="0671c13"/><lb ed="R081" n="0330a01"/>造所造有法之有性。彼执下破。勿一切法即有性 <lb ed="X" n="0671c14"/><lb ed="R081" n="0330a02"/>者。事理不可执一故。理虽一而事则异故。故百论 <lb ed="X" n="0671c15"/><lb ed="R081" n="0330a03"/>云。若靑等色与色性一。应知色性其体皆同。若乐 <lb ed="X" n="0671c16"/><lb ed="R081" n="0330a04"/>等声与声性一。应如声性其体皆同。若诸根与根 <lb ed="X" n="0671c17"/><lb ed="R081" n="0330a05"/>性一。应如根性其体皆同。应一一根取一切境。应 <lb ed="X" n="0671c18"/><lb ed="R081" n="0330a06"/>一一境对一切根。是则汝宗所立差别。皆不成就。 <lb ed="X" n="0671c19"/><lb ed="R081" n="0330a07"/>立量云。若有法与有等性。其体定一。体无差别。皆 <lb ed="X" n="0671c20"/><lb ed="R081" n="0330a08"/>如有性。若尔。便违<anchor xml:id="nkr_note_add_0671c2001" n="0671c2001"/><anchor xml:id="beg0671c2001" n="0671c2001"/>己<anchor xml:id="end0671c2001"/>宗。亦违世间。亦违现量。以靑 <lb ed="X" n="0671c21"/><lb ed="R081" n="0330a09"/>黄等。是现量境故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671c22"/><lb ed="R081" n="0330a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0671c2201">二执有法与有等性<note place="inline">至</note>应如声等非眼等境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0671c23"/><lb ed="R081" n="0330a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0671c2301">先叙执。彼执下破。勿一切法非有性故者。事理不 <lb ed="X" n="0671c24"/><lb ed="R081" n="0330a12"/>可分二故。立量云。若有法与有等性。其体定异。体 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0672a" n="0672a"/> <lb ed="X" n="0672a01"/><lb ed="R081" n="0330a13"/>不可得。如<anchor xml:id="nkr_note_add_0672a0101" n="0672a0101"/><anchor xml:id="beg0672a0101" n="0672a0101"/>已<anchor xml:id="end0672a0101"/>灭无。以异有性。便同无法故。便违下。 <lb ed="X" n="0672a02"/><lb ed="R081" n="0330a14"/>出过同前。应如声等非眼等境。如声与眼了不相 <lb ed="X" n="0672a03"/><lb ed="R081" n="0330a15"/>触。亦违现量故。百论云。若靑等色与色性异。应如 <lb ed="X" n="0672a04"/><lb ed="R081" n="0330a16"/>声等。非眼所行。声等亦然。异声等性。应如色等。非 <lb ed="X" n="0672a05"/><lb ed="R081" n="0330a17"/>耳等境。是则一切所立句義。皆不得成。便同撥无 <lb ed="X" n="0672a06"/><lb ed="R081" n="0330a18"/>邪见外道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0672a07"/><lb ed="R081" n="0330b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0672a0701">三执有法与有等性<note place="inline">至</note>而执为实理定不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0672a08"/><lb ed="R081" n="0330b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0672a0801">此勒沙婆师所计。先叙执。彼执下破。若有等性与 <lb ed="X" n="0672a09"/><lb ed="R081" n="0330b03"/>色等一。同数论过。与色等异。同勝论失。次约相违 <lb ed="X" n="0672a10"/><lb ed="R081" n="0330b04"/>体同破一异二种。若言相异。体亦应异。不得言一。 <lb ed="X" n="0672a11"/><lb ed="R081" n="0330b05"/>若言体一。不得言异。则一切情与无情。不成安立。 <lb ed="X" n="0672a12"/><lb ed="R081" n="0330b06"/>然决无一切法同一体者。或应一异。是显一切法 <lb ed="X" n="0672a13"/><lb ed="R081" n="0330b07"/>假而不实。故作是说。而汝不知。执以为实。若據理 <lb ed="X" n="0672a14"/><lb ed="R081" n="0330b08"/>推。决不得成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0672a15"/><lb ed="R081" n="0330b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0672a1501">四执有法与有等性<note place="inline">至</note>诸有智者勿谬许之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0672a16"/><lb ed="R081" n="0330b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0672a1601">此若提子所计。先叙执。彼执下破。非一异执同异 <lb ed="X" n="0672a17"/><lb ed="R081" n="0330b11"/>一者。言此执与前亦异亦一之执同也。以非一即 <lb ed="X" n="0672a18"/><lb ed="R081" n="0330b12"/>异。非异即一故。若言是表应不双非者。如立非一 <lb ed="X" n="0672a19"/><lb ed="R081" n="0330b13"/>以显一。立一以显非一。谓之表。今既双非。复何所 <lb ed="X" n="0672a20"/><lb ed="R081" n="0330b14"/>表。若但是遮应无所执者。如立非一以遮一。立非 <lb ed="X" n="0672a21"/><lb ed="R081" n="0330b15"/>异以遮异。既是遮过而设。不得更有所执。亦遮亦 <lb ed="X" n="0672a22"/><lb ed="R081" n="0330b16"/>表应互相违者。遮则非表。表则非遮故。非表非遮 <lb ed="X" n="0672a23"/><lb ed="R081" n="0330b17"/>应成戏论者。既非遮表。复何所益。何异世间戏谑 <lb ed="X" n="0672a24"/><lb ed="R081" n="0330b18"/>谈论。下出过。又一异相。世共知有。汝独撥无。违世 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0672b" n="0672b"/> <lb ed="X" n="0672b01"/><lb ed="R081" n="0331a01"/>间失。亦违自宗。然作是说。正欲矫乱以避过耳。<anchor xml:id="nkr_note_add_0672b0101" n="0672b0101"/><anchor xml:id="beg0672b0101" n="0672b0101"/>已<anchor xml:id="end0672b0101"/> <lb ed="X" n="0672b02"/><lb ed="R081" n="0331a02"/>上四句。是外道之所依。依此四句。竞执横生。離此 <lb ed="X" n="0672b03"/><lb ed="R081" n="0331a03"/>四句。百非俱遣。故破执之後。总以四句收结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0672b04"/><lb ed="R081" n="0331a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0672b0401">馀乘所执離识实有<note place="inline">至</note>及诸无为理非有故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0672b05"/><lb ed="R081" n="0331a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0672b0501">上破外道法执竟。此下正破馀乘法执。先总问。次 <lb ed="X" n="0672b06"/><lb ed="R081" n="0331a06"/>总斥破。色即十一色法。不相应行。即得非得。同分。 <lb ed="X" n="0672b07"/><lb ed="R081" n="0331a07"/>命根。无想定。灭尽定。无想异熟。生。住。灭。无常。名。句。 <lb ed="X" n="0672b08"/><lb ed="R081" n="0331a08"/>文身。随眠。十四法。无为。即三无为也。小乘不执心 <lb ed="X" n="0672b09"/><lb ed="R081" n="0331a09"/>心所法。故不及之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0672b10"/><lb ed="R081" n="0331a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0672b1001">且所执色总有二种<note place="inline">至</note>如何可集成甁衣等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0672b11"/><lb ed="R081" n="0331a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0672b1101">先破色法也。色有二种。谓有对无对色也。有对色 <lb ed="X" n="0672b12"/><lb ed="R081" n="0331a12"/>者。谓眼。耳。鼻。舌。身。色。声。香。味。触也。无对色者。法处 <lb ed="X" n="0672b13"/><lb ed="R081" n="0331a13"/>色。及无表色也。屡观众色。观而复捨。故名为眼。数 <lb ed="X" n="0672b14"/><lb ed="R081" n="0331a14"/>数于此。声至能闻。故名为耳。数由此故。能嗅诸香。 <lb ed="X" n="0672b15"/><lb ed="R081" n="0331a15"/>故名为鼻。能除饥渴。数发言论。表彰呼召。故名为 <lb ed="X" n="0672b16"/><lb ed="R081" n="0331a16"/>舌。诸根所随。周遍积聚。故名为身。愚夫长夜。莹饰 <lb ed="X" n="0672b17"/><lb ed="R081" n="0331a17"/>藏护。执为<anchor xml:id="nkr_note_add_0672b1701" n="0672b1701"/><anchor xml:id="beg0672b1701" n="0672b1701"/>己<anchor xml:id="end0672b1701"/>有。计为我及我所。又诸世间。依此假 <lb ed="X" n="0672b18"/><lb ed="R081" n="0331a18"/>立种种名想。谓之有情。人与命者。生者。意生。及儒 <lb ed="X" n="0672b19"/><lb ed="R081" n="0331b01"/>童等。故名为意。数可示现。在其方所。质量可增。故 <lb ed="X" n="0672b20"/><lb ed="R081" n="0331b02"/>名为色。数宣数谢。随增异论。故名为声。離质潜形。 <lb ed="X" n="0672b21"/><lb ed="R081" n="0331b03"/>屡随风转。故名为香。可以舌嚐。屡招疾苦。故名为 <lb ed="X" n="0672b22"/><lb ed="R081" n="0331b04"/>味。数可为身。可证得。故名为触。遍能任持。唯意境 <lb ed="X" n="0672b23"/><lb ed="R081" n="0331b05"/>性。故名为法。此十一法。各有一二三四五六七八 <lb ed="X" n="0672b24"/><lb ed="R081" n="0331b06"/>九十等。瑜伽廣辩其相。经部计有对色是极微所 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0672c" n="0672c"/> <lb ed="X" n="0672c01"/><lb ed="R081" n="0331b07"/>成。能成极微是实。所成根等是假。以实成假。故眼 <lb ed="X" n="0672c02"/><lb ed="R081" n="0331b08"/>缘粗色。不缘极微。萨婆多计能所皆实。故先破云。 <lb ed="X" n="0672c03"/><lb ed="R081" n="0331b09"/>彼有对色定非实有。以能成极微。非实有故。次约 <lb ed="X" n="0672c04"/><lb ed="R081" n="0331b10"/>有质碍无质碍破。立量云。谓诸极微是假非实。有 <lb ed="X" n="0672c05"/><lb ed="R081" n="0331b11"/>质碍故。应如甁等。又诸极微。如何可集成甁衣等。 <lb ed="X" n="0672c06"/><lb ed="R081" n="0331b12"/>无质碍故。应如非色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0672c07"/><lb ed="R081" n="0331b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0672c0701">又诸极微若有方分<note place="inline">至</note>故有对色实有不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0672c08"/><lb ed="R081" n="0331b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0672c0801">此约有方分无方分破。方谓方所。分谓分位。谓此 <lb ed="X" n="0672c09"/><lb ed="R081" n="0331b15"/>极微。若有方所分位。便可分析。既可分析。便非实 <lb ed="X" n="0672c10"/><lb ed="R081" n="0331b16"/>有。若无方分。则此极微不属色法。云何极微合成 <lb ed="X" n="0672c11"/><lb ed="R081" n="0331b17"/>粗色。而能承光发影耶。现见世间日轮初出。照柱 <lb ed="X" n="0672c12"/><lb ed="R081" n="0331b18"/>等时。东西两边。光影各现。逐日光移。随光影转。承 <lb ed="X" n="0672c13"/><lb ed="R081" n="0332a01"/>光发影。随处不同。则汝所执极微定有方分。若日 <lb ed="X" n="0672c14"/><lb ed="R081" n="0332a02"/>轮触壁等物。则光影在此必不在彼。在彼必不在 <lb ed="X" n="0672c15"/><lb ed="R081" n="0332a03"/>此。故知极微定有方分。既柱壁等是和合物。皆是 <lb ed="X" n="0672c16"/><lb ed="R081" n="0332a04"/>极微所成。故知极微定有方分。既有方分。便失极 <lb ed="X" n="0672c17"/><lb ed="R081" n="0332a05"/>微。上借果色以显极微有方分。下直明极微有方 <lb ed="X" n="0672c18"/><lb ed="R081" n="0332a06"/>分。又诸极微。随处必有方隅。若不尔者。便违汝执 <lb ed="X" n="0672c19"/><lb ed="R081" n="0332a07"/>极微共和集義。若极微无和集義者。则尘尘皆可 <lb ed="X" n="0672c20"/><lb ed="R081" n="0332a08"/>涉入。是名<persName>如来</persName>殊勝妙色。不得名世间质碍粗色。 <lb ed="X" n="0672c21"/><lb ed="R081" n="0332a09"/>今既不尔。故知极微定有方分。且汝执有对色。即 <lb ed="X" n="0672c22"/><lb ed="R081" n="0332a10"/>诸极微和合而成。若无方分。则山壁土石皆可直 <lb ed="X" n="0672c23"/><lb ed="R081" n="0332a11"/>入。应无障隔。若尔。即是四果圣人所证之色。决非 <lb ed="X" n="0672c24"/><lb ed="R081" n="0332a12"/>世间障碍有对色可比。今既不然。定有方分。有方 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0673a" n="0673a"/> <lb ed="X" n="0673a01"/><lb ed="R081" n="0332a13"/>分故。定可分析。既可分析。定非实有。故有对色。实 <lb ed="X" n="0673a02"/><lb ed="R081" n="0332a14"/>有不成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0673a03"/><lb ed="R081" n="0332a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0673a0301">五识岂无所依缘色<note place="inline">至</note>自识所变为所缘缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0673a04"/><lb ed="R081" n="0332a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0673a0401">下显正義。问云。外有对色定非实有。则前五识。岂 <lb ed="X" n="0673a05"/><lb ed="R081" n="0332a17"/>无所依之根。及所缘之色耶。答云。虽是有色。不从 <lb ed="X" n="0673a06"/><lb ed="R081" n="0332a18"/>外来。却是内识自所变现。谓之内色。问云。识无质 <lb ed="X" n="0673a07"/><lb ed="R081" n="0332b01"/>碍。色有质碍。如何内识能变色耶。答。谓内识生色 <lb ed="X" n="0673a08"/><lb ed="R081" n="0332b02"/>之时。非自能生。亦由本识。执持色等相分种子。熏 <lb ed="X" n="0673a09"/><lb ed="R081" n="0332b03"/>习力故。变似眼等五根。色等五尘。为相分色。即以 <lb ed="X" n="0673a10"/><lb ed="R081" n="0332b04"/>相分根等为识增上缘依。以相分色。为识所缘。问 <lb ed="X" n="0673a11"/><lb ed="R081" n="0332b05"/>云。根等色等。既是内识所变。是现量耶。比量耶。答 <lb ed="X" n="0673a12"/><lb ed="R081" n="0332b06"/>云。色等五尘。是现量得。眼等五根。以能发识。是比 <lb ed="X" n="0673a13"/><lb ed="R081" n="0332b07"/>知有。非现量得。言现量者。现谓显现。量谓量度。取 <lb ed="X" n="0673a14"/><lb ed="R081" n="0332b08"/>境分明。離筹度故。如见山便知是山。见水便知是 <lb ed="X" n="0673a15"/><lb ed="R081" n="0332b09"/>水。不假分别。故名现量。言比量者。比拟量度而知 <lb ed="X" n="0673a16"/><lb ed="R081" n="0332b10"/>其然。如隔墙见角见烟。便知牛火。以有比度。故名 <lb ed="X" n="0673a17"/><lb ed="R081" n="0332b11"/>比量。然外五尘属现量。而五根属比量者。以五根 <lb ed="X" n="0673a18"/><lb ed="R081" n="0332b12"/>有一分发识功能。以意度量。比知是有故。所缘缘 <lb ed="X" n="0673a19"/><lb ed="R081" n="0332b13"/>论云。识上色功能。名五根应理。故知此根。但是内 <lb ed="X" n="0673a20"/><lb ed="R081" n="0332b14"/>识所变色上功能。非是外色所造。问。云何而知色 <lb ed="X" n="0673a21"/><lb ed="R081" n="0332b15"/>是内识所变。答。外有对色。以理推求。既不成就。当 <lb ed="X" n="0673a22"/><lb ed="R081" n="0332b16"/>知定是内识所变。问。既眼等是识所变。何故眼等 <lb ed="X" n="0673a23"/><lb ed="R081" n="0332b17"/>名根。又名所依。答。以能引发眼等识故。名眼等根。 <lb ed="X" n="0673a24"/><lb ed="R081" n="0332b18"/>即此根为俱有依生眼等识。故又名所依也。问。此 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0673b" n="0673b"/> <lb ed="X" n="0673b01"/><lb ed="R081" n="0333a01"/>根色等。是谁许内识所变。答。此眼等识。外所缘缘。 <lb ed="X" n="0673b02"/><lb ed="R081" n="0333a02"/>理既非有。应许自识所变为所缘缘。言应许者。是 <lb ed="X" n="0673b03"/><lb ed="R081" n="0333a03"/>大乘自许。以小乘但许離眼识色。不许不離眼识 <lb ed="X" n="0673b04"/><lb ed="R081" n="0333a04"/>色故。大乘加自许之言。则免随一不成过。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0673b05"/><lb ed="R081" n="0333a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0673b0501">谓能引生似自识者<note place="inline">至</note>勿第二月等能生五识故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0673b06"/><lb ed="R081" n="0333a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0673b0601">此破经部师将外和合假色作所缘缘也。问云。我 <lb ed="X" n="0673b07"/><lb ed="R081" n="0333a07"/>经部师以外和合色作所缘缘。亦能引生似自识 <lb ed="X" n="0673b08"/><lb ed="R081" n="0333a08"/>相。何故汝大乘自许内识所变内色作所缘缘。答。 <lb ed="X" n="0673b09"/><lb ed="R081" n="0333a09"/>汝言外和合色。以能引生似自识相。故汝决定执 <lb ed="X" n="0673b10"/><lb ed="R081" n="0333a10"/>彼外和合相。是此识之所缘缘。夫言所缘缘者。谓 <lb ed="X" n="0673b11"/><lb ed="R081" n="0333a11"/>能缘识。见托彼生。带彼相起。具此二支。名所缘缘。不 <lb ed="X" n="0673b12"/><lb ed="R081" n="0333a12"/>但以能生一支。便可名所缘缘也。若以能生一支 <lb ed="X" n="0673b13"/><lb ed="R081" n="0333a13"/>名所缘缘者。则因缘增上缘无间缘。皆有能生一 <lb ed="X" n="0673b14"/><lb ed="R081" n="0333a14"/>義。亦皆可为所缘缘乎。今既不然。故曰勿因缘等 <lb ed="X" n="0673b15"/><lb ed="R081" n="0333a15"/>也。下纵破和合色可以为所缘境。不可以为缘而 <lb ed="X" n="0673b16"/><lb ed="R081" n="0333a16"/>生识。若谓和合之色。可以为缘。能生识者。是義不 <lb ed="X" n="0673b17"/><lb ed="R081" n="0333a17"/>然。和合者。和顺辏集義。如甁。如盎。如瓮。如甖等。皆 <lb ed="X" n="0673b18"/><lb ed="R081" n="0333a18"/>是积集众微而成。若一一分析。甁甖等相。悉不可 <lb ed="X" n="0673b19"/><lb ed="R081" n="0333b01"/>得。眼等五识了色等时。但缘和合似色之相。此和 <lb ed="X" n="0673b20"/><lb ed="R081" n="0333b02"/>合相。皆由极微积集而有。離诸极微。无有实体。能 <lb ed="X" n="0673b21"/><lb ed="R081" n="0333b03"/>生识者既无实体。则所生之识何自而有哉。彼和 <lb ed="X" n="0673b22"/><lb ed="R081" n="0333b04"/>合相既非实有。可与五识作所缘。不可作缘。以和 <lb ed="X" n="0673b23"/><lb ed="R081" n="0333b05"/>合色。如第二月。捏目所成。非真月故。故宗镜云。设 <lb ed="X" n="0673b24"/><lb ed="R081" n="0333b06"/>许汝眼识。带彼粗色相。许作所缘。不得名缘。以汝 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0673c" n="0673c"/> <lb ed="X" n="0673c01"/><lb ed="R081" n="0333b07"/>执假色无体故。犹如眼识错乱。见第二月。彼无实 <lb ed="X" n="0673c02"/><lb ed="R081" n="0333b08"/>体。不能生识。和合假色。亦复如是。遂立量云。汝和 <lb ed="X" n="0673c03"/><lb ed="R081" n="0333b09"/>合粗色是有法。设为眼识所缘非缘宗。因云。汝执 <lb ed="X" n="0673c04"/><lb ed="R081" n="0333b10"/>假色无体故。喩如第二月。故云和合于五识。设所 <lb ed="X" n="0673c05"/><lb ed="R081" n="0333b11"/>缘非缘。彼体实无故。犹如第二月。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0673c06"/><lb ed="R081" n="0333b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0673c0601">非诸极微共和合位<note place="inline">至</note>色等极微非五识境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0673c07"/><lb ed="R081" n="0333b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0673c0701">此破正量部师执极微为所缘缘也。正量部救云。 <lb ed="X" n="0673c08"/><lb ed="R081" n="0333b14"/>和合粗色。虽则是假。而有能成一一极微。此是实 <lb ed="X" n="0673c09"/><lb ed="R081" n="0333b15"/>有。各得为缘。能生五识。何故必待内识变色为所 <lb ed="X" n="0673c10"/><lb ed="R081" n="0333b16"/>缘缘。答。非诸极微共和合位。可与五识各作所缘。 <lb ed="X" n="0673c11"/><lb ed="R081" n="0333b17"/>以眼等识上不带极微相故。犹如眼识不带眼根 <lb ed="X" n="0673c12"/><lb ed="R081" n="0333b18"/>相。其眼等五根。但能生眼等五识。然眼等五识。即 <lb ed="X" n="0673c13"/><lb ed="R081" n="0334a01"/>不能缘眼等五根。将根为喩。立量云。汝和合色等 <lb ed="X" n="0673c14"/><lb ed="R081" n="0334a02"/>能成极微是有法。设为五识缘非所缘宗。因云。五 <lb ed="X" n="0673c15"/><lb ed="R081" n="0334a03"/>识生时。不带彼相故。同喩如五根。故云。极微于五 <lb ed="X" n="0673c16"/><lb ed="R081" n="0334a04"/>识。设缘非所缘。彼相识无故。犹如眼根等。非诸极 <lb ed="X" n="0673c17"/><lb ed="R081" n="0334a05"/>微下。正明极微上无和合相也。以无和合相故。设 <lb ed="X" n="0673c18"/><lb ed="R081" n="0334a06"/>许为缘。不可为所缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0673c19"/><lb ed="R081" n="0334a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0673c1901">有执色等一一极微<note place="inline">至</note>况无识外真实极微。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0673c20"/><lb ed="R081" n="0334a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0673c2001">此正量部师。复双计极微和集为所缘缘。以遮二 <lb ed="X" n="0673c21"/><lb ed="R081" n="0334a09"/>失也。有执下。先断前立之非。有执色等一一极微 <lb ed="X" n="0673c22"/><lb ed="R081" n="0334a10"/>不和集时非五识境。以识上无圆微相故。共和下。 <lb ed="X" n="0673c23"/><lb ed="R081" n="0334a11"/>次陈今立之是。言共和集位等者。谓诸极微。和集 <lb ed="X" n="0673c24"/><lb ed="R081" n="0334a12"/>一处。互相资藉。有粗相现。随其所有多少极微。各 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0674a" n="0674a"/> <lb ed="X" n="0674a01"/><lb ed="R081" n="0334a13"/>各皆有一和集相。彼相实有。可作五识所缘缘。故 <lb ed="X" n="0674a02"/><lb ed="R081" n="0334a14"/>论云。有执色等各有多相。于中一分是现量境。故 <lb ed="X" n="0674a03"/><lb ed="R081" n="0334a15"/>诸极微相资各有一和集相。此相实有。各能发生 <lb ed="X" n="0674a04"/><lb ed="R081" n="0334a16"/>似<anchor xml:id="nkr_note_add_0674a0401" n="0674a0401"/><anchor xml:id="beg0674a0401" n="0674a0401"/>己<anchor xml:id="end0674a0401"/>相识。故与五识作所缘境。此乃双支皆具。免 <lb ed="X" n="0674a05"/><lb ed="R081" n="0334a17"/>前二过。下斥破云。彼执非理。共和集位。与未集时 <lb ed="X" n="0674a06"/><lb ed="R081" n="0334a18"/>体相一故者。言极微和合。与不和合。体相是一。眼 <lb ed="X" n="0674a07"/><lb ed="R081" n="0334b01"/>等识上无彼极微相故。眼等识上既无微相。定无 <lb ed="X" n="0674a08"/><lb ed="R081" n="0334b02"/>集相。纵可以为缘。不可作所缘。论云。和集如坚等。 <lb ed="X" n="0674a09"/><lb ed="R081" n="0334b03"/>设于眼等识。是缘非所缘。许极微相故。以现前极 <lb ed="X" n="0674a10"/><lb ed="R081" n="0334b04"/>微。形尘不睹。如坚性润性等故。甁瓯等物极微等 <lb ed="X" n="0674a11"/><lb ed="R081" n="0334b05"/>者。缘彼相识应无别故者。论云。甁瓯等物大小等 <lb ed="X" n="0674a12"/><lb ed="R081" n="0334b06"/>者。能成极微多少同故。缘彼觉相应无差别。言甁 <lb ed="X" n="0674a13"/><lb ed="R081" n="0334b07"/>瓯等物。虽有大小。而极微是同。无有别异。故彼所 <lb ed="X" n="0674a14"/><lb ed="R081" n="0334b08"/>生之识。亦应无别。共和集位。一一极微各各应捨 <lb ed="X" n="0674a15"/><lb ed="R081" n="0334b09"/>圆微相故者。论云。若谓彼物形相别故。觉相亦别 <lb ed="X" n="0674a16"/><lb ed="R081" n="0334b10"/>者。理亦不然。项等别形。唯在甁等假法上有。非极 <lb ed="X" n="0674a17"/><lb ed="R081" n="0334b11"/>微故。彼不应执极微亦有差别之相。所以者何。极 <lb ed="X" n="0674a18"/><lb ed="R081" n="0334b12"/>微量等故。形别唯在假。析彼至极微。彼觉定捨故。 <lb ed="X" n="0674a19"/><lb ed="R081" n="0334b13"/>非甁瓯等能成极微有形量别捨圆微相。故知形 <lb ed="X" n="0674a20"/><lb ed="R081" n="0334b14"/>别在假非实。又形别物。析至极微。彼觉定捨故。非 <lb ed="X" n="0674a21"/><lb ed="R081" n="0334b15"/>粗相识缘细相境等者。既和集位有粗相生。为此 <lb ed="X" n="0674a22"/><lb ed="R081" n="0334b16"/>识境。生似自识。则应粗识可缘细境。眼识可缘耳 <lb ed="X" n="0674a23"/><lb ed="R081" n="0334b17"/>境。如是。则一识能缘一切境矣。许有极微。尙有如 <lb ed="X" n="0674a24"/><lb ed="R081" n="0334b18"/>上许多过失。况汝所执心外极微。如龟毛兔角。本 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0674b" n="0674b"/> <lb ed="X" n="0674b01"/><lb ed="R081" n="0335a01"/>非实有。而欲作五识所缘缘哉。故知外色非五识 <lb ed="X" n="0674b02"/><lb ed="R081" n="0335a02"/>所缘缘。必是内色。其理极成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0674b03"/><lb ed="R081" n="0335a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0674b0301">由此定知自识所变<note place="inline">至</note>见托彼生带彼相故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0674b04"/><lb ed="R081" n="0335a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0674b0401">以前二师皆不立相分。唯立本质心外法故。于极 <lb ed="X" n="0674b05"/><lb ed="R081" n="0335a05"/>微处。即阙初支。于和合边。即缺第二。故彼所执。皆 <lb ed="X" n="0674b06"/><lb ed="R081" n="0335a06"/>不得成。今立内识所变似相分色。双支皆具。故见 <lb ed="X" n="0674b07"/><lb ed="R081" n="0335a07"/>托彼生。可以为缘。带彼相故。可以为所缘。论云。内 <lb ed="X" n="0674b08"/><lb ed="R081" n="0335a08"/>色如外现。为识所缘缘。以彼相在识。及能生识故。 <lb ed="X" n="0674b09"/><lb ed="R081" n="0335a09"/>别行钞云。所缘缘者。谓是心之所虑处故。名为所 <lb ed="X" n="0674b10"/><lb ed="R081" n="0335a10"/>缘。只此所缘境。有牵心业用。是心之所讬故。复名 <lb ed="X" n="0674b11"/><lb ed="R081" n="0335a11"/>为缘。即所缘为缘。名所缘缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0674b12"/><lb ed="R081" n="0335a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0674b1201">然识变时随量大小<note place="inline">至</note>皆识变现非极微成。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0674b13"/><lb ed="R081" n="0335a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0674b1301">问。内识变色。为随量大小顿现一相耶。为是别别 <lb ed="X" n="0674b14"/><lb ed="R081" n="0335a14"/>变作众多极微。和合而成一相耶。答。内识变色时。 <lb ed="X" n="0674b15"/><lb ed="R081" n="0335a15"/>随前尘本质境量之大小。一时顿现大小之相分。 <lb ed="X" n="0674b16"/><lb ed="R081" n="0335a16"/>非若汝等别别变作众多极微。然後和合而成一 <lb ed="X" n="0674b17"/><lb ed="R081" n="0335a17"/>相分也。问。若此极微非实有者。何故<persName>佛</persName>说令其除 <lb ed="X" n="0674b18"/><lb ed="R081" n="0335a18"/>析。答。然诸经说令除析者。为有一等愚法之人。妄 <lb ed="X" n="0674b19"/><lb ed="R081" n="0335b01"/>执粗色以为实有。<persName>佛</persName>愍其愚。故说极微令其除析 <lb ed="X" n="0674b20"/><lb ed="R081" n="0335b02"/>以明空耳。非谓粗色中之极微是实有也。诸瑜伽 <lb ed="X" n="0674b21"/><lb ed="R081" n="0335b03"/>师受<persName>佛</persName>语故。以此粗色。用假想观。七分七分作意 <lb ed="X" n="0674b22"/><lb ed="R081" n="0335b04"/>除析。至不可析处。假说极微。然此极微。犹有方分。 <lb ed="X" n="0674b23"/><lb ed="R081" n="0335b05"/>若更析之。便似空现。不名为色。非谓实有极微和 <lb ed="X" n="0674b24"/><lb ed="R081" n="0335b06"/>合而生粗色。由此下。结破。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0674c" n="0674c"/> <lb ed="X" n="0674c01"/><lb ed="R081" n="0335b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0674c0101">馀无对色是此类故<note place="inline">至</note>而可说为真实色法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0674c02"/><lb ed="R081" n="0335b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0674c0201">此破无对色也。即前五尘落谢影子。亦名法尘。故 <lb ed="X" n="0674c03"/><lb ed="R081" n="0335b09"/>曰。是此类故。亦非实有。立量破云。馀无对色。定非 <lb ed="X" n="0674c04"/><lb ed="R081" n="0335b10"/>实色。许无对故。如心心所。诸有下。例破。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0674c05"/><lb ed="R081" n="0335b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0674c0501">表无表色岂非实有<note place="inline">至</note>表示心故假名身表。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0674c06"/><lb ed="R081" n="0335b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0674c0601">此下破有表无表色也。有表者。谓内发勝思。外现 <lb ed="X" n="0674c07"/><lb ed="R081" n="0335b13"/>身语。有所表示故。此有二种。谓身表及语表也。身 <lb ed="X" n="0674c08"/><lb ed="R081" n="0335b14"/>表者。如杀盗婬等。及不杀等。曲跽合掌进退揖让 <lb ed="X" n="0674c09"/><lb ed="R081" n="0335b15"/>之类。语表者。如妄言绮语等。及不妄言等。无表者。 <lb ed="X" n="0674c10"/><lb ed="R081" n="0335b16"/>如贪等及不贪等。即受所引色。此在受戒之後思 <lb ed="X" n="0674c11"/><lb ed="R081" n="0335b17"/>种上防恶发善功能为体。以本无形色。而能表显。 <lb ed="X" n="0674c12"/><lb ed="R081" n="0335b18"/>故名无表。此有二种。一律仪无表色。二不律仪无 <lb ed="X" n="0674c13"/><lb ed="R081" n="0336a01"/>表色。俱舍云。若住律仪。由勝烦恼。作杀缚等诸不 <lb ed="X" n="0674c14"/><lb ed="R081" n="0336a02"/>善业。由此便发不善无表。住不律仪。由纯净信。作 <lb ed="X" n="0674c15"/><lb ed="R081" n="0336a03"/>礼<persName>佛</persName>等诸勝善业。由此亦发诸善无表。名无表色。 <lb ed="X" n="0674c16"/><lb ed="R081" n="0336a04"/>问。外有对色是有质碍。可非实有。表无表色。非有 <lb ed="X" n="0674c17"/><lb ed="R081" n="0336a05"/>质碍。岂非实有。答。此非实有。所以者何。且身表下 <lb ed="X" n="0674c18"/><lb ed="R081" n="0336a06"/>破。先破立有宗以形色为身表业。有宗云。身表许 <lb ed="X" n="0674c19"/><lb ed="R081" n="0336a07"/>别形故。形为身表。由思力故。别起如是如是所有 <lb ed="X" n="0674c20"/><lb ed="R081" n="0336a08"/>身形。形即是表。表善恶故。表即是业。此之形色。依 <lb ed="X" n="0674c21"/><lb ed="R081" n="0336a09"/>身起故。名身表业。论主破云。若言是形。便非实有。 <lb ed="X" n="0674c22"/><lb ed="R081" n="0336a10"/>形是长短方圆。以长短方圆等。是假非实。谓依多 <lb ed="X" n="0674c23"/><lb ed="R081" n="0336a11"/>显色假立长等。若分析时。长短极微不可得故。次 <lb ed="X" n="0674c24"/><lb ed="R081" n="0336a12"/>破正量部以行动为身表业。动是折旋俯仰迴头 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0675a" n="0675a"/> <lb ed="X" n="0675a01"/><lb ed="R081" n="0336a13"/>转脑处说。以身动时。由业动故。论主破云。若言是 <lb ed="X" n="0675a02"/><lb ed="R081" n="0336a14"/>动。亦非实有。以行动时。即属有为。一切有为。皆属 <lb ed="X" n="0675a03"/><lb ed="R081" n="0336a15"/>刹那。当处出生。随处灭尽。无容于此转至馀方。故 <lb ed="X" n="0675a04"/><lb ed="R081" n="0336a16"/>不可言动名身表。有为法灭不待因故者。俱舍云。 <lb ed="X" n="0675a05"/><lb ed="R081" n="0336a17"/>待因。谓果灭无。非果故不待因灭。既不待因。纔生 <lb ed="X" n="0675a06"/><lb ed="R081" n="0336a18"/>即灭。若初不灭。後亦应然。以後与初有性等故。既 <lb ed="X" n="0675a07"/><lb ed="R081" n="0336b01"/>後有尽。知前有灭故。三破有宗转计心所引色为 <lb ed="X" n="0675a08"/><lb ed="R081" n="0336b02"/>身表业。出计云。我宗别有一色名身表业。非是眼 <lb ed="X" n="0675a09"/><lb ed="R081" n="0336b03"/>根所对靑黄显色。亦无长短方圆形色。是我心根 <lb ed="X" n="0675a10"/><lb ed="R081" n="0336b04"/>力大。发动勝思。引生此色。能令手持足动。即以此 <lb ed="X" n="0675a11"/><lb ed="R081" n="0336b05"/>色为身表业。论主斥云。此亦不然。此引生色。以何 <lb ed="X" n="0675a12"/><lb ed="R081" n="0336b06"/>为性。若言以动为性。如前<anchor xml:id="nkr_note_add_0675a1201" n="0675a1201"/><anchor xml:id="beg0675a1201" n="0675a1201"/>已<anchor xml:id="end0675a1201"/>破。若以动因为性。动 <lb ed="X" n="0675a13"/><lb ed="R081" n="0336b07"/>因即是风界。以动作施为。皆是风力所转故。然风 <lb ed="X" n="0675a14"/><lb ed="R081" n="0336b08"/>无形相。亦无善恶。是无记性。故无表示。不应名为 <lb ed="X" n="0675a15"/><lb ed="R081" n="0336b09"/>表色。以俱舍说。身表唯通善不善性。不通无记。以 <lb ed="X" n="0675a16"/><lb ed="R081" n="0336b10"/>无记心。势力微劣。不能引发强业。既风非显色。是 <lb ed="X" n="0675a17"/><lb ed="R081" n="0336b11"/>无记性。非身表色。则触等三。亦非显色。皆属无记。 <lb ed="X" n="0675a18"/><lb ed="R081" n="0336b12"/>亦非身表。故俱舍云。十有对色。除色及声。馀八无 <lb ed="X" n="0675a19"/><lb ed="R081" n="0336b13"/>记。谓五色根。香味触境。不可记为善不善性。故名 <lb ed="X" n="0675a20"/><lb ed="R081" n="0336b14"/>无记。馀七心界。法界。及色界。声界。若善不善。心力 <lb ed="X" n="0675a21"/><lb ed="R081" n="0336b15"/>等起。身语表摄。是善不善。馀是无记。问。此身表业。 <lb ed="X" n="0675a22"/><lb ed="R081" n="0336b16"/>既不属形。不属动。不属心所引色。何由而起。答。然 <lb ed="X" n="0675a23"/><lb ed="R081" n="0336b17"/>此身表。是内心为种子。令第八识所变手足等色。 <lb ed="X" n="0675a24"/><lb ed="R081" n="0336b18"/>作善作恶。趋转不定。虽非实动。似有作用。表示此 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0675b" n="0675b"/> <lb ed="X" n="0675b01"/><lb ed="R081" n="0337a01"/>心。假名身表。非谓離识之外。别有一法名身表也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0675b02"/><lb ed="R081" n="0337a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0675b0201">语表亦非实有声性<note place="inline">至</note>假名语表于理无违。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0675b03"/><lb ed="R081" n="0337a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0675b0301">次破语表亦非实有。言语虽有表显。而非实有声 <lb ed="X" n="0675b04"/><lb ed="R081" n="0337a04"/>性。以从喉脐七处一刹那间出此声相。此声上无 <lb ed="X" n="0675b05"/><lb ed="R081" n="0337a05"/>屈曲之音。故无诠表。言语必由多念相续。审虑决 <lb ed="X" n="0675b06"/><lb ed="R081" n="0337a06"/>定。方发语故。此言语者。既属多念即属生灭。便非 <lb ed="X" n="0675b07"/><lb ed="R081" n="0337a07"/>实有。此语言者。既属声相。便属有对。外有对色。前 <lb ed="X" n="0675b08"/><lb ed="R081" n="0337a08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0675b0801" n="0675b0801"/><anchor xml:id="beg0675b0801" n="0675b0801"/>已<anchor xml:id="end0675b0801"/>破故。然因下。示正義。例身表可知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0675b09"/><lb ed="R081" n="0337a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0675b0901">表既实无无表寧实<note place="inline">至</note>现行思立故是假有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0675b10"/><lb ed="R081" n="0337a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0675b1001">此破无表色也。言有表显者。尙非实有。况无表显 <lb ed="X" n="0675b11"/><lb ed="R081" n="0337a11"/>而实有哉。问。此无表色从何而有。答。此无表色。是 <lb ed="X" n="0675b12"/><lb ed="R081" n="0337a12"/>从受戒之後。立勝思愿。誓断一切恶。行一切善。以 <lb ed="X" n="0675b13"/><lb ed="R081" n="0337a13"/>此分限。假立无表。勝思愿者。谓愿此身不作杀。盗。 <lb ed="X" n="0675b14"/><lb ed="R081" n="0337a14"/>婬。是名勝身。口不行妄言。绮语。两舌。恶口。是名勝 <lb ed="X" n="0675b15"/><lb ed="R081" n="0337a15"/>语。心不起贪。嗔。痴。名勝思惟。由此防恶。发善种子。 <lb ed="X" n="0675b16"/><lb ed="R081" n="0337a16"/>渐渐增长。故立此名。此名依种子边立。或依定中。 <lb ed="X" n="0675b17"/><lb ed="R081" n="0337a17"/>能止身语恶现行思。故立此名。此名依现行边立。 <lb ed="X" n="0675b18"/><lb ed="R081" n="0337a18"/>以有防发二种功能。假名无表。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0675b19"/><lb ed="R081" n="0337b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0675b1901"><persName>世尊</persName>经中说有三业<note place="inline">至</note>唯有内识变似色生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0675b20"/><lb ed="R081" n="0337b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0675b2001">问。<persName>世尊</persName>处处经中说有三业。今撥身语为无。岂不 <lb ed="X" n="0675b21"/><lb ed="R081" n="0337b03"/>与圣教相违。答。不撥身语为无。但言身语。非是汝 <lb ed="X" n="0675b22"/><lb ed="R081" n="0337b04"/>等所执实色。思有三种。谓动发勝思。审虑思决定 <lb ed="X" n="0675b23"/><lb ed="R081" n="0337b05"/>思。以动发勝思。能动身发语。与身语相应。名身语 <lb ed="X" n="0675b24"/><lb ed="R081" n="0337b06"/>业。审虑决定二思。唯与意识相应。由彼意念一动 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0675c" n="0675c"/> <lb ed="X" n="0675c01"/><lb ed="R081" n="0337b07"/>之後。审虑决定。然後能动身发语。故名意业。此唯 <lb ed="X" n="0675c02"/><lb ed="R081" n="0337b08"/>意识最为殊勝。故曰动身发语独为最也。成业论 <lb ed="X" n="0675c03"/><lb ed="R081" n="0337b09"/>云。由外发身语。表内心所思。譬如潜渊鱼。鼓波而 <lb ed="X" n="0675c04"/><lb ed="R081" n="0337b10"/>自表。问。身语动作。有所表显。可称为业。意念无形。 <lb ed="X" n="0675c05"/><lb ed="R081" n="0337b11"/>无所表示。何故亦名为业。答。以动发勝思。能发起 <lb ed="X" n="0675c06"/><lb ed="R081" n="0337b12"/>身语作善作恶。说善说恶。有此动发作用。亦名为 <lb ed="X" n="0675c07"/><lb ed="R081" n="0337b13"/>业。又动发勝思。亦是审决二思所遊履处。通能起 <lb ed="X" n="0675c08"/><lb ed="R081" n="0337b14"/>善恶业。通能招感苦乐异熟之果。亦名为道。遊履 <lb ed="X" n="0675c09"/><lb ed="R081" n="0337b15"/>者。谓六道受报也。故曰引满能招业。力牵也。故知 <lb ed="X" n="0675c10"/><lb ed="R081" n="0337b16"/>不独身语为业。为业道。即意亦名为业。为业道。不 <lb ed="X" n="0675c11"/><lb ed="R081" n="0337b17"/>唯意业。思为自性。即前身三口四。皆以思为自性 <lb ed="X" n="0675c12"/><lb ed="R081" n="0337b18"/>也。或身表语表。皆是中思所发。假说为身语业。或 <lb ed="X" n="0675c13"/><lb ed="R081" n="0338a01"/>身语亦是内思所遊履处。假名业道。俱舍云。十业 <lb ed="X" n="0675c14"/><lb ed="R081" n="0338a02"/>道中。後三唯道。业之道故。立业道名。彼相应思。说 <lb ed="X" n="0675c15"/><lb ed="R081" n="0338a03"/>名为业。彼转故转。彼行故行。如彼势力而造作故。 <lb ed="X" n="0675c16"/><lb ed="R081" n="0338a04"/>前七是业。身语业故。亦业之道。思所遊故。由能等 <lb ed="X" n="0675c17"/><lb ed="R081" n="0338a05"/>起身语业思。讬身语业。为境转故。是业之道。立业 <lb ed="X" n="0675c18"/><lb ed="R081" n="0338a06"/>道名。離杀等七。无贪等三故。由此下。结无外色。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0675c19"/><lb ed="R081" n="0338a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0675c1901">不相应行亦非实有<note place="inline">至</note>如馀假法非实有体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0675c20"/><lb ed="R081" n="0338a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0675c2001">此下破不相应行也。此不相应行有十四。萨婆多 <lb ed="X" n="0675c21"/><lb ed="R081" n="0338a09"/>计。不与色心相应。皆是实有。是故破之。言不相应 <lb ed="X" n="0675c22"/><lb ed="R081" n="0338a10"/>者。非能缘故。不与心心所法相应。非质碍故。不与 <lb ed="X" n="0675c23"/><lb ed="R081" n="0338a11"/>色法相应。有生灭故。不与无为相应。拣异四位。故 <lb ed="X" n="0675c24"/><lb ed="R081" n="0338a12"/>名不相应也。得非得等者。等取下文十三法也。得 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0676a" n="0676a"/> <lb ed="X" n="0676a01"/><lb ed="R081" n="0338a13"/>者。成就不失義。谓色心生起。未灭壞来。是生缘摄 <lb ed="X" n="0676a02"/><lb ed="R081" n="0338a14"/>受增盛之因。说名为得。非得反此。此十四法。不如 <lb ed="X" n="0676a03"/><lb ed="R081" n="0338a15"/>色心心所实有体相。亦非异色心心所别有作用。 <lb ed="X" n="0676a04"/><lb ed="R081" n="0338a16"/>故知即是色心心所一分一位假立此名。定非实 <lb ed="X" n="0676a05"/><lb ed="R081" n="0338a17"/>有。故立量破云。此不相应行是有法。非异色心心 <lb ed="X" n="0676a06"/><lb ed="R081" n="0338a18"/>所有实体用宗。因云许蕴摄故。喩如色心等。许蕴 <lb ed="X" n="0676a07"/><lb ed="R081" n="0338b01"/>摄故者。分位唯识故。又量云。不相应行。定非实有。 <lb ed="X" n="0676a08"/><lb ed="R081" n="0338b02"/>或心心所及色无为所不摄故。如毕竟无。又量云。 <lb ed="X" n="0676a09"/><lb ed="R081" n="0338b03"/>不相应行非实有体。或馀实法所不摄故。如馀假 <lb ed="X" n="0676a10"/><lb ed="R081" n="0338b04"/>法。馀实法。即真如实际<persName>如来</persName>藏等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676a11"/><lb ed="R081" n="0338b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0676a1101">且彼如何知得非得<note place="inline">至</note>现在必有善种等故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676a12"/><lb ed="R081" n="0338b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0676a1201">此破得非得非实有也。先大乘反诘。契经下。小乘 <lb ed="X" n="0676a13"/><lb ed="R081" n="0338b07"/>引经证。言補特迦罗者。此云数取趣。谓数数造业。 <lb ed="X" n="0676a14"/><lb ed="R081" n="0338b08"/>取恶趣故。十无学法。即正语。正业。正命。正念。正定。 <lb ed="X" n="0676a15"/><lb ed="R081" n="0338b09"/>正见。正思惟。正精进。正解脱。正智也。成就者。即得 <lb ed="X" n="0676a16"/><lb ed="R081" n="0338b10"/>也。异生者。即六趣众生也。阿罗汉者。此云杀贼。亦 <lb ed="X" n="0676a17"/><lb ed="R081" n="0338b11"/>云无生。杀烦恼贼。永不生故。不成就者。不得也。以 <lb ed="X" n="0676a18"/><lb ed="R081" n="0338b12"/>契经有成不成言。故知得不得为实有。故俱舍云。 <lb ed="X" n="0676a19"/><lb ed="R081" n="0338b13"/>若无有得。异生圣者。起世俗心。应无异生及诸圣 <lb ed="X" n="0676a20"/><lb ed="R081" n="0338b14"/>者建立差别。岂不烦恼<anchor xml:id="nkr_note_add_0676a2001" n="0676a2001"/><anchor xml:id="beg0676a2001" n="0676a2001"/>已<anchor xml:id="end0676a2001"/>断未断。有差别故。应有 <lb ed="X" n="0676a21"/><lb ed="R081" n="0338b15"/>差别。谓诸圣者见修道力。令所依身。转变异本。于 <lb ed="X" n="0676a22"/><lb ed="R081" n="0338b16"/>彼二道所断惑中。无复功能令其现起。如是圣者。 <lb ed="X" n="0676a23"/><lb ed="R081" n="0338b17"/>所依身中。无生惑能。名烦恼断。或世间道。损所依 <lb ed="X" n="0676a24"/><lb ed="R081" n="0338b18"/>中烦恼种子。亦名为断。与上相违。名为未断。诸未 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0676b" n="0676b"/> <lb ed="X" n="0676b01"/><lb ed="R081" n="0339a01"/>断者。说名成就。诸<anchor xml:id="nkr_note_add_0676b0101" n="0676b0101"/><anchor xml:id="beg0676b0101" n="0676b0101"/>已<anchor xml:id="end0676b0101"/>断者。名不成就。先斥其谬证。 <lb ed="X" n="0676b02"/><lb ed="R081" n="0339a02"/>次例破。轮王七宝者。轮王有四。如金轮。银轮。铜轮。 <lb ed="X" n="0676b03"/><lb ed="R081" n="0339a03"/>铁轮。金轮王四天下。银轮王三天下等。七宝者。谓 <lb ed="X" n="0676b04"/><lb ed="R081" n="0339a04"/>轮宝。象宝。马宝。牟尼珠宝。女宝。主藏宝。主兵臣宝。 <lb ed="X" n="0676b05"/><lb ed="R081" n="0339a05"/>七宝中。象宝马宝主藏宝主兵臣宝女宝。是他身。 <lb ed="X" n="0676b06"/><lb ed="R081" n="0339a06"/>其馀是非情。若契经说成就等名实有者。契经亦 <lb ed="X" n="0676b07"/><lb ed="R081" n="0339a07"/>说轮王成就七宝。岂轮王实得他身之身。成就无 <lb ed="X" n="0676b08"/><lb ed="R081" n="0339a08"/>情之物乎。若谓轮王不成就他身非情。是轮王具 <lb ed="X" n="0676b09"/><lb ed="R081" n="0339a09"/>大福德。而于七宝。有自在业力。应念而有。假说成 <lb ed="X" n="0676b10"/><lb ed="R081" n="0339a10"/>就。非实得者。则前所引善恶等法。何不许其有自 <lb ed="X" n="0676b11"/><lb ed="R081" n="0339a11"/>在业力。假说成就。而执实得。若谓七宝现在有故。 <lb ed="X" n="0676b12"/><lb ed="R081" n="0339a12"/>假说成就。寧知善法恶法及无学法非现在有耶。 <lb ed="X" n="0676b13"/><lb ed="R081" n="0339a13"/>以離现在实法。决定无有補特迦罗及无学法。现 <lb ed="X" n="0676b14"/><lb ed="R081" n="0339a14"/>在必具善恶诸种子故。由此義故。则知成就善恶 <lb ed="X" n="0676b15"/><lb ed="R081" n="0339a15"/>无学诸法。亦是假说。非真实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676b16"/><lb ed="R081" n="0339a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0676b1601">又得于法有何勝用<note place="inline">至</note>得实无故非得亦无。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676b17"/><lb ed="R081" n="0339a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0676b1701">上破得无实体。此破得无实用。若此得是诸行生 <lb ed="X" n="0676b18"/><lb ed="R081" n="0339a18"/>因。有能生之用。则应现在有情具此得者。于生灭。 <lb ed="X" n="0676b19"/><lb ed="R081" n="0339b01"/>有为法中。应生不生不灭无为之法。今何不尔。若 <lb ed="X" n="0676b20"/><lb ed="R081" n="0339b02"/>从先来一切无情之物未得生法。此既无有生因 <lb ed="X" n="0676b21"/><lb ed="R081" n="0339b03"/>之得。应永不生。何为不然。若未得此得者。及既得 <lb ed="X" n="0676b22"/><lb ed="R081" n="0339b04"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0676b2201" n="0676b2201"/><anchor xml:id="beg0676b2201" n="0676b2201"/>已<anchor xml:id="end0676b2201"/>失此得者。则应皆永不生。胡为现见生起。若 <lb ed="X" n="0676b23"/><lb ed="R081" n="0339b05"/>谓现在有俱生得为因而生起者。生与生生。复何 <lb ed="X" n="0676b24"/><lb ed="R081" n="0339b06"/>所作。若谓此得是诸法不離散因者。一切异生具 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0676c" n="0676c"/> <lb ed="X" n="0676c01"/><lb ed="R081" n="0339b07"/>善恶无记法。得既俱有。彼虽相违。则应三性一时 <lb ed="X" n="0676c02"/><lb ed="R081" n="0339b08"/>顿现在前。若不顿现。而更待馀法为因。则俱生得。 <lb ed="X" n="0676c03"/><lb ed="R081" n="0339b09"/>便成无用。若谓此得是一切法不失之因。有情具 <lb ed="X" n="0676c04"/><lb ed="R081" n="0339b10"/>此得故。成就种种世出世法者。亦不然。以诸可成 <lb ed="X" n="0676c05"/><lb ed="R081" n="0339b11"/>之法。皆不離有情。而由有情。成可成法。何关于得。 <lb ed="X" n="0676c06"/><lb ed="R081" n="0339b12"/>若離有前而别求得。实无得者。辗转推求。故得于 <lb ed="X" n="0676c07"/><lb ed="R081" n="0339b13"/>法。俱为无用。得既非用。非得亦然。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676c08"/><lb ed="R081" n="0339b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0676c0801">然依有情可成诸法<note place="inline">至</note>于诸圣法未成就故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0676c09"/><lb ed="R081" n="0339b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0676c0901">此显得非得正義。然依有情可成诸法分位假立 <lb ed="X" n="0676c10"/><lb ed="R081" n="0339b16"/>三种成就者。瑜伽云。若于引发缘中。势力自在。假 <lb ed="X" n="0676c11"/><lb ed="R081" n="0339b17"/>立为得。以此自在为依止故。所有士夫補特迦罗。 <lb ed="X" n="0676c12"/><lb ed="R081" n="0339b18"/>虽彼彼法<anchor xml:id="nkr_note_add_0676c1201" n="0676c1201"/><anchor xml:id="beg0676c1201" n="0676c1201"/>已<anchor xml:id="end0676c1201"/>起<anchor xml:id="nkr_note_add_0676c1202" n="0676c1202"/><anchor xml:id="beg0676c1202" n="0676c1202"/>已<anchor xml:id="end0676c1202"/>灭。若欲希彼复现在前。便能速 <lb ed="X" n="0676c13"/><lb ed="R081" n="0340a01"/>疾引发诸缘。令得生起。是故亦说此名为得。当知 <lb ed="X" n="0676c14"/><lb ed="R081" n="0340a02"/>此得。略有三种。一种子成就。若所有染汚法。诸无 <lb ed="X" n="0676c15"/><lb ed="R081" n="0340a03"/>记法。生得善法。不由功用而现行者。彼诸种子。若 <lb ed="X" n="0676c16"/><lb ed="R081" n="0340a04"/>未为奢摩他之所损伏。若未为圣道之所永害。若 <lb ed="X" n="0676c17"/><lb ed="R081" n="0340a05"/>不为邪见损伏诸善。如断善根者。名为种子成就。 <lb ed="X" n="0676c18"/><lb ed="R081" n="0340a06"/>二自在成就者。若加行所生善法。及一分无记法。 <lb ed="X" n="0676c19"/><lb ed="R081" n="0340a07"/>生缘所摄受。增盛因种子。名自在成就。三现行成 <lb ed="X" n="0676c20"/><lb ed="R081" n="0340a08"/>就。若现在诸法。自相现前转。名现行成就。不成就 <lb ed="X" n="0676c21"/><lb ed="R081" n="0340a09"/>者。于三界四谛下。见道所断分别惑种。未曾永害。 <lb ed="X" n="0676c22"/><lb ed="R081" n="0340a10"/>假立非得。以未得圣法。未入圣流。名异生性。俱舍 <lb ed="X" n="0676c23"/><lb ed="R081" n="0340a11"/>云。言生得善者。不由功力修得故。加行善者。要由 <lb ed="X" n="0676c24"/><lb ed="R081" n="0340a12"/>功力修得。不由功力修得者。若所依中。种未被损。 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0677a" n="0677a"/> <lb ed="X" n="0677a01"/><lb ed="R081" n="0340a13"/>名为成就。种<anchor xml:id="nkr_note_add_0677a0101" n="0677a0101"/><anchor xml:id="beg0677a0101" n="0677a0101"/>已<anchor xml:id="end0677a0101"/>被损。名不成就。谓断善者。由邪见 <lb ed="X" n="0677a02"/><lb ed="R081" n="0340a14"/>力。损所依中善根种子。应知名断。非所依中善根 <lb ed="X" n="0677a03"/><lb ed="R081" n="0340a15"/>种子毕竟被害。说名为断。要由功力而修得者。若 <lb ed="X" n="0677a04"/><lb ed="R081" n="0340a16"/>所依中。彼法<anchor xml:id="nkr_note_add_0677a0401" n="0677a0401"/><anchor xml:id="beg0677a0401" n="0677a0401"/>已<anchor xml:id="end0677a0401"/>起。生彼功力。自在无损。说名成就。 <lb ed="X" n="0677a05"/><lb ed="R081" n="0340a17"/>与此相违。名不成就。如是二种。亦假非实。故所依 <lb ed="X" n="0677a06"/><lb ed="R081" n="0340a18"/>中。唯有种子未拔。未损。增长自在。于如是位。立成 <lb ed="X" n="0677a07"/><lb ed="R081" n="0340b01"/>就名。无有别物。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677a08"/><lb ed="R081" n="0340b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0677a0801">复如何知异色心等<note place="inline">至</note>分位差别假立同分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677a09"/><lb ed="R081" n="0340b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0677a0901">此破众同分非实有也。先大乘反诘。次小乘引证。 <lb ed="X" n="0677a10"/><lb ed="R081" n="0340b04"/>此经下。斥其谬证。若同下。辗转辩破。钞云。同分者。 <lb ed="X" n="0677a11"/><lb ed="R081" n="0340b05"/>同。谓诸有情身形等同。分者。因義。谓由此分。能令 <lb ed="X" n="0677a12"/><lb ed="R081" n="0340b06"/>有情身形等同。言有情者。同分所依。拣非无情。若 <lb ed="X" n="0677a13"/><lb ed="R081" n="0340b07"/>谓同智同言。因同分而起。故执同分为实有者。则 <lb ed="X" n="0677a14"/><lb ed="R081" n="0340b08"/>应草木瓦石无情之物。各各皆有同分。亦能引发 <lb ed="X" n="0677a15"/><lb ed="R081" n="0340b09"/>同智同言。亦应实有。若谓唯于同分中起同智言。 <lb ed="X" n="0677a16"/><lb ed="R081" n="0340b10"/>名为实有。非异类者。既同智言因同分起。则同分 <lb ed="X" n="0677a17"/><lb ed="R081" n="0340b11"/>复应起别同分。如天同分复起天同分。人同分复 <lb ed="X" n="0677a18"/><lb ed="R081" n="0340b12"/>起人同分等。如是辗转。成无穷过。今同分既无别 <lb ed="X" n="0677a19"/><lb ed="R081" n="0340b13"/>同分起。此同智言。何藉同分。若谓以同分为因。而 <lb ed="X" n="0677a20"/><lb ed="R081" n="0340b14"/>能起同事同欲。故知同分是实有者。理亦不然。同 <lb ed="X" n="0677a21"/><lb ed="R081" n="0340b15"/>事同欲。皆是宿生习气熏成。故有同好。何关同分。 <lb ed="X" n="0677a22"/><lb ed="R081" n="0340b16"/>故俱舍云。有别实物名为同分。谓诸有情辗转类 <lb ed="X" n="0677a23"/><lb ed="R081" n="0340b17"/>等。本论说此名众同分。此有二种。一无差别。谓诸 <lb ed="X" n="0677a24"/><lb ed="R081" n="0340b18"/>有情。有情同分。一切有情各等有故。有差别者。谓 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0677b" n="0677b"/> <lb ed="X" n="0677b01"/><lb ed="R081" n="0341a01"/>诸有情。界地趣生。种姓男女。近事苾刍。学无学等。 <lb ed="X" n="0677b02"/><lb ed="R081" n="0341a02"/>各别同分。一类有情各等有故。复有法同分。谓随 <lb ed="X" n="0677b03"/><lb ed="R081" n="0341a03"/>蕴处界。若无实物无差别相名同分者。辗转差别 <lb ed="X" n="0677b04"/><lb ed="R081" n="0341a04"/>诸有情中有情有情等无差别。觉及施设不应得 <lb ed="X" n="0677b05"/><lb ed="R081" n="0341a05"/>有。如是蕴等。等无差别。觉及施设。不应得有。若别 <lb ed="X" n="0677b06"/><lb ed="R081" n="0341a06"/>有实有名异生同分。何用别立异生性耶。非异人 <lb ed="X" n="0677b07"/><lb ed="R081" n="0341a07"/>同性。别有人性故。又非世间现见同分。以非色故。 <lb ed="X" n="0677b08"/><lb ed="R081" n="0341a08"/>亦非觉慧所能了别。无别用故。世虽不了有情同 <lb ed="X" n="0677b09"/><lb ed="R081" n="0341a09"/>分。而于有情谓无差别。故设有体。亦何所用。又何 <lb ed="X" n="0677b10"/><lb ed="R081" n="0341a10"/>因不许有情同分。诸穀麦等。亦有自类。互相似故。 <lb ed="X" n="0677b11"/><lb ed="R081" n="0341a11"/>又诸同分辗转差别。如何于彼更无同分。而起无 <lb ed="X" n="0677b12"/><lb ed="R081" n="0341a12"/>别觉施设耶。又应显成勝论所执。彼宗执有总同 <lb ed="X" n="0677b13"/><lb ed="R081" n="0341a13"/>句義。于一切法总同言智。由此发生。彼复执有同 <lb ed="X" n="0677b14"/><lb ed="R081" n="0341a14"/>异句義。于异品类。同异言智。于此发生。毘婆沙师。 <lb ed="X" n="0677b15"/><lb ed="R081" n="0341a15"/>作如是说。彼执于此异类不同。以说一物于多转 <lb ed="X" n="0677b16"/><lb ed="R081" n="0341a16"/>故。然此同分。皆依有情身心相似分位种类差别。 <lb ed="X" n="0677b17"/><lb ed="R081" n="0341a17"/>假立此名。非是实有。故瑜伽云。云何名众同分。谓 <lb ed="X" n="0677b18"/><lb ed="R081" n="0341a18"/>若略说。于彼彼处受生有情。同界。同趣。同生。同类。 <lb ed="X" n="0677b19"/><lb ed="R081" n="0341b01"/>住。性。形等。由彼彼分互相似性。是名众同分。亦名 <lb ed="X" n="0677b20"/><lb ed="R081" n="0341b02"/>有情同分。廣说乃至邪见者望邪见者。杀生者望 <lb ed="X" n="0677b21"/><lb ed="R081" n="0341b03"/>杀生者。正见者望正见者。预流等望预流等。乃至 <lb ed="X" n="0677b22"/><lb ed="R081" n="0341b04"/><persName>如来</persName>望<persName>如来</persName>。如是更互说名同分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677b23"/><lb ed="R081" n="0341b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0677b2301">复如何知异色心等<note place="inline">至</note>住时决定假立命根。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0677b24"/><lb ed="R081" n="0341b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0677b2401">此破命根非实有也。馀乘于识暖之外。别执寿为 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0677c" n="0677c"/> <lb ed="X" n="0677c01"/><lb ed="R081" n="0341b07"/>命根。死此生彼。以为实有。如世人以命尽为死。故 <lb ed="X" n="0677c02"/><lb ed="R081" n="0341b08"/>引经证。此经下先斥谬证。次以色例破。又先<anchor xml:id="nkr_note_add_0677c0201" n="0677c0201"/><anchor xml:id="beg0677c0201" n="0677c0201"/>已<anchor xml:id="end0677c0201"/>成 <lb ed="X" n="0677c03"/><lb ed="R081" n="0341b09"/>離识无色。则知離识无别命根。次以三蕴例破。若 <lb ed="X" n="0677c04"/><lb ed="R081" n="0341b10"/>命根异识非实命根。应如受等异识无实受等。立 <lb ed="X" n="0677c05"/><lb ed="R081" n="0341b11"/>量云。又若命根是有法。非实命根是宗。因云。异识 <lb ed="X" n="0677c06"/><lb ed="R081" n="0341b12"/>实有故。喩应如受等。问云。既離识外无别命根。只 <lb ed="X" n="0677c07"/><lb ed="R081" n="0341b13"/>应说识。云何经说识寿暖三。答。義别说三。谓阿赖 <lb ed="X" n="0677c08"/><lb ed="R081" n="0341b14"/>耶识相分色法。身根所触。名暖。阿赖耶之种子。名 <lb ed="X" n="0677c09"/><lb ed="R081" n="0341b15"/>寿。阿赖耶之现行。名识。三法義别。故别说之。非谓 <lb ed="X" n="0677c10"/><lb ed="R081" n="0341b16"/>别有体性。如四正勤。以一法分四。如未生善令生。 <lb ed="X" n="0677c11"/><lb ed="R081" n="0341b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0677c1101" n="0677c1101"/><anchor xml:id="beg0677c1101" n="0677c1101"/>已<anchor xml:id="end0677c1101"/>生善令长。未生恶令不生。<anchor xml:id="nkr_note_add_0677c1102" n="0677c1102"/><anchor xml:id="beg0677c1102" n="0677c1102"/>已<anchor xml:id="end0677c1102"/>生恶令断。以生善 <lb ed="X" n="0677c12"/><lb ed="R081" n="0341b18"/>断恶義别。故分为四。亦名四正断。虽分为四。但是 <lb ed="X" n="0677c13"/><lb ed="R081" n="0342a01"/>一精进数。问。既寿暖不异识者。住无心位。既无有 <lb ed="X" n="0677c14"/><lb ed="R081" n="0342a02"/>识。寿暖应无。何故此身不壞。答。岂不经说识不離 <lb ed="X" n="0677c15"/><lb ed="R081" n="0342a03"/>身。无心位中。暖息虽无。寿识犹在。故身不壞。如无 <lb ed="X" n="0677c16"/><lb ed="R081" n="0342a04"/>色界。身虽捨暖。馀二不捨故。问。既言识不離身。如 <lb ed="X" n="0677c17"/><lb ed="R081" n="0342a05"/>何名无心位。答。彼无心位所伏灭者。是第六中粗 <lb ed="X" n="0677c18"/><lb ed="R081" n="0342a06"/>相转识。非是第八微细相识。以有识为因。故有二 <lb ed="X" n="0677c19"/><lb ed="R081" n="0342a07"/>无心果。此在二卷廣明。此阿赖耶。足为三界六趣 <lb ed="X" n="0677c20"/><lb ed="R081" n="0342a08"/>四生之体。以此识是遍一切处恒续不断异熟果 <lb ed="X" n="0677c21"/><lb ed="R081" n="0342a09"/>故。无劳離此识外。别执命根死此生彼。然依亲生 <lb ed="X" n="0677c22"/><lb ed="R081" n="0342a10"/>第八种子。能连持往昔自业所引同分色心不断。 <lb ed="X" n="0677c23"/><lb ed="R081" n="0342a11"/>功能差别。住时决定。假立命根。由功能差别。故世 <lb ed="X" n="0677c24"/><lb ed="R081" n="0342a12"/>间有穷通。由住时决定。故世间有寿夭。穷通寿夭。 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0678a" n="0678a"/> <lb ed="X" n="0678a01"/><lb ed="R081" n="0342a13"/>虽是往昔自业所引。悉由第八种子连持。故令色 <lb ed="X" n="0678a02"/><lb ed="R081" n="0342a14"/>心不断。若第八种子散壞。则无生灭灭生之理。故 <lb ed="X" n="0678a03"/><lb ed="R081" n="0342a15"/>即以此连持不断功能。假立命根。瑜伽云。云何命 <lb ed="X" n="0678a04"/><lb ed="R081" n="0342a16"/>根。谓由先业。于彼彼处所生自体。所有住时限量 <lb ed="X" n="0678a05"/><lb ed="R081" n="0342a17"/>势分。说名为寿。生气命根。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0678a06"/><lb ed="R081" n="0342a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX50p0678a0601">复如何知二无心定<note place="inline">至</note>故此三法亦非实有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0678a07"/><lb ed="R081" n="0342b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX50p0678a0701">无想定者。谓此外道厌想如病。欣求无想。以为微 <lb ed="X" n="0678a08"/><lb ed="R081" n="0342b02"/>妙。立此定名。灭尽定者。令不恒行心所。及染汚第 <lb ed="X" n="0678a09"/><lb ed="R081" n="0342b03"/>七恒行心所。悉皆灭尽。立此定名。二定皆依厌心 <lb ed="X" n="0678a10"/><lb ed="R081" n="0342b04"/>种上遮碍转识不生功能。建立无想。异熟者。由修 <lb ed="X" n="0678a11"/><lb ed="R081" n="0342b05"/>无想。感彼天果。名无想报。意谓此三若无实性。何 <lb ed="X" n="0678a12"/><lb ed="R081" n="0342b06"/>以便能遮此心心所法。令不得起。由此二定。能遮 <lb ed="X" n="0678a13"/><lb ed="R081" n="0342b07"/>未来诸心心所令暂不起。如堰江河。故知实有。若 <lb ed="X" n="0678a14"/><lb ed="R081" n="0342b08"/>无下。先例破。次立量破。又遮碍心。何须实法。假亦 <lb ed="X" n="0678a15"/><lb ed="R081" n="0342b09"/>能遮。如提塘等。谓修下。显正義。定加行者。定前方 <lb ed="X" n="0678a16"/><lb ed="R081" n="0342b10"/>便也。厌患粗动者。无想但厌前六粗动。灭尽亦患 <lb ed="X" n="0678a17"/><lb ed="R081" n="0342b11"/>第七王所。发勝期愿。遮心心所。愿力渐增。粗动渐 <lb ed="X" n="0678a18"/><lb ed="R081" n="0342b12"/>细。以此微心熏蒸第八。遂成至极增上厌心。由此 <lb ed="X" n="0678a19"/><lb ed="R081" n="0342b13"/>厌心种子。损伏粗动心心所种。粗动心等。亦不现 <lb ed="X" n="0678a20"/><lb ed="R081" n="0342b14"/>行。依此心心所现行伏灭分位。假立二种定名。此 <lb ed="X" n="0678a21"/><lb ed="R081" n="0342b15"/>由熏恶种而成善种。故定亦名善定也。无想异熟。 <lb ed="X" n="0678a22"/><lb ed="R081" n="0342b16"/>由无想定前。求无想果。执彼以为最极寂静。发勝 <lb ed="X" n="0678a23"/><lb ed="R081" n="0342b17"/>期愿。而欲得彼。以微微心。熏异熟识。成厌心种。遂 <lb ed="X" n="0678a24"/><lb ed="R081" n="0342b18"/>令粗想不行。招彼天异熟。故于此处。立无想果。虽 <pb ed="X" xml:id="X50.0821.0678b" n="0678b"/> <lb ed="X" n="0678b01"/><lb ed="R081" n="0343a01"/>得此果。异熟不空。故于四百九十九劫中想等不 <lb ed="X" n="0678b02"/><lb ed="R081" n="0343a02"/>行。如夹冰鱼。如压石草。由此果依异熟识立。得异 <lb ed="X" n="0678b03"/><lb ed="R081" n="0343a03"/>熟名。故此下。总结三法非实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0678b04"/><lb ed="R081" n="0343a04"/> <lb ed="X" n="0678b05"/><lb ed="R081" n="0343a05"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>成唯识论卷第一</cb:jhead></cb:juan> </cb:div></body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0658a0501" to="#end0658a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0658b0301" to="#end0658b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0658b0302" to="#end0658b0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0658b0601" to="#end0658b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0659a1901" to="#end0659a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0659b1801" to="#end0659b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3"><g ref="#CB05242">䰂</g></lem><rdg wit="#wit.orig"><g ref="#CB15062">䰂</g></rdg></app> <app from="#beg0659c0401" to="#end0659c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0660b1101" to="#end0660b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0661a0801" to="#end0661a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0662a1401" to="#end0662a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0662b1201" to="#end0662b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0662b2401" to="#end0662b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0663c0401" to="#end0663c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0665c1001" to="#end0665c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0666b0601" to="#end0666b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0667b1001" to="#end0667b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0668c1801" to="#end0668c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0670c0901" to="#end0670c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0670c1801" to="#end0670c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0671c1001" to="#end0671c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0671c2001" to="#end0671c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0672a0101" to="#end0672a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0672b0101" to="#end0672b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0672b1701" to="#end0672b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0674a0401" to="#end0674a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0675a1201" to="#end0675a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0675b0801" to="#end0675b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0676a2001" to="#end0676a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0676b0101" to="#end0676b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0676b2201" to="#end0676b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0676c1201" to="#end0676c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0676c1202" to="#end0676c1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0677a0101" to="#end0677a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0677a0401" to="#end0677a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0677c0201" to="#end0677c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0677c1101" to="#end0677c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0677c1102" to="#end0677c1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0658a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0658a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0658b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0658b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0658b0302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0658b0302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0658b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0658b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0659a1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0659a1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0659b1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0659b1801"><g ref="#CB05242">䰂</g>【CB】，<g ref="#CB15062">䰂</g>【卍续】</note> <note n="0659c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0659c0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0660b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0660b1101">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0661a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0661a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0662a1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0662a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0662b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0662b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0662b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0662b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0663c0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0663c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0665c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0665c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0666b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0666b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0667b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0667b1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0668c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0668c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0670c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0670c0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0670c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0670c1801">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0671c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0671c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0671c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0671c2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0672a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0672b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0672b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0672b1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0674a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0674a0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0675a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0675b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0675b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0676a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0676b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0676b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0676c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0676c1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0676c1202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0677a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0677a0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677a0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0677c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0677c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0677c1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0677c1102">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>